Bí quyết trò chuyện với gen Z

 Họ đã làm điều đó như thế nào? Họ đã làm cách nào để cùng đồng hành với gen Z?

Thế hệ cần sự lắng nghe

Nghiên cứu sinh Lê Phương Cát Nhi (Phó trưởng khoa quan hệ quốc tế, Trường ĐH Kinh tế – Tài chính)

Có lẽ vì tôi tiếp xúc với sinh viên mỗi ngày suốt 12 năm qua, hiện lại phụ trách thêm mảng công tác sinh viên, nên không thấy “khoảng cách” lớn với các bạn gen Z. Tôi nghĩ để hòa hợp với thế hệ trẻ hơn thì cần sự lắng nghe, trò chuyện và chịu học từ họ. Tôi không ngại hỏi sinh viên về những trào lưu mới, một xu hướng hay thuật ngữ teen đang nổi trên các mạng xã hội.

Giai đoạn thử thách nhất với tôi có lẽ là những năm tháng mới tốt nghiệp đại học. Gia đình gặp biến cố nên khao khát du học trong tôi đành khép lại. Sau đó, tôi vừa học cao học trong nước, vừa đi dạy chính quy rồi tranh thủ dạy kèm ngoài giờ để trang trải học phí. 

Cuối cùng tôi cũng may mắn tìm được học bổng du học ở Nhật và Trung Quốc. Khoảng thời gian vất vả đó khiến tôi nhiều lúc nghi ngờ bản thân, mệt mỏi và thậm chí sụt cân nghiêm trọng. Nhưng cũng chính những tháng ngày đó đã giúp tôi thấy được ý nghĩa của sự kiên định, sức mạnh bên trong mỗi chúng ta. Lúc đó, câu “thần chú” mỗi ngày chính là câu nói nổi tiếng “Cứ hướng về phía mặt trời, bóng tối sẽ ngả sau lưng bạn”.

ThS Lê Hải Yến (Phó trưởng bộ môn PR thương hiệu, khoa quan hệ công chúng – truyền thông, Trường đại học Văn Lang)

Tôi tốt nghiệp ngành quản trị kinh doanh và có thời gian làm những mảng khác trước khi theo đuổi lĩnh vực giáo dục 7 năm nay. Tôi may mắn có một đứa em “chuẩn gen Z” cách tôi 13 tuổi nên có thể nói nhờ em ấy mà tôi hiểu tính cách, ngôn ngữ, các xu hướng mà gen Z quan tâm. 

Song song đó, tôi cũng thường xuyên đọc các bài báo nói về tâm lý gen Z, dành thời gian “nằm vùng” trên các hội nhóm mạng xã hội của các bạn để cập nhật hơi thở cuộc sống của họ, góp phần rút ngắn “khoảng cách thế hệ” trong cả cuộc sống lẫn trong việc giảng dạy.

Do không chỉ quản lý, dạy chuyên ngành mà tôi cũng thiết kế, trực tiếp giảng dạy môn nghiên cứu khoa học cho sinh viên nên cơ hội tiếp xúc với sinh viên rất nhiều, giúp tôi có nhiều kỷ niệm đẹp, khiến bản thân trẻ hơn tuổi.

Nhưng điều gì cũng có hai mặt. Có thể nói sinh viên khoa tôi rất đông và cũng thuộc dạng “cá tính” nhất trường, nên tôi phải luôn đặt mình trong tâm thế phải “xử lý khủng hoảng” trên trời rơi xuống bất cứ lúc nào. Đôi khi chỉ vì những thông tin chưa kiểm chứng hay đúng lúc tâm trạng “khó ở”, một số em chia sẻ bức xúc trên mạng với lời lẽ quá khích, lời lẽ đanh thép và có tính “sát thương” cao.

Đối với những tình huống này, tôi tâm sự và động viên có, nhắc nhở răn đe cũng có. Điều quan trọng nhất là giúp các em cảm thấy được thật sự lắng nghe, được phân tích để hiểu rõ được lợi ích, hệ lụy ngắn và dài hạn, từ đó có sự thay đổi tích cực hơn. Tôi tin hầu hết các vấn đề trong cuộc sống đều có giải pháp.

Còn để cân bằng công việc với tổ ấm riêng, tôi nghĩ sự nỗ lực của bản thân, sự tin tưởng và thấu hiểu của bạn đời là điều giúp chúng tôi kiểm soát tốt mọi việc.

Hãy cập nhật xu hướng

Nghiên cứu sinh Huỳnh Nguyễn Kim Phượng (Trưởng ngành quan hệ công chúng, Trường đại học Công nghệ TP. HCM)

Tôi đứng trên bục giảng từ năm 2018, và thú thật đây là điều trước đây tôi chưa từng ngờ đến. Một trong những lý do chính có lẽ là từ lúc tôi chứng kiến bản thân mình và nhiều bạn bè “non nớt”, mắc không ít sai lầm khi bước vào thực tập, đi làm ở môi trường công sở. 

Tôi mong bản thân góp phần giúp sinh viên có kiến thức thực tiễn từ khi ngồi trên ghế giảng đường để hạn chế vấn đề trên.

Nghề giáo toàn thời gian đem lại cho tôi nhiều cơ hội nhưng cũng là một bước ngoặt lớn trong khi bản thân có gia đình, con nhỏ nên tôi từng rất hoang mang, kiệt sức và thậm chí khủng hoảng, nghi ngờ về những giá trị, hiệu quả bản thân thật sự mang lại cho người học lẫn cho chính mình. 

Bên cạnh sự hỗ trợ, lời khuyên quý báu từ những người thầy đi trước thì chắc chắn phải kể đến sự “truyền lửa” từ chính các bạn sinh viên.

Tôi nhận ra một “bí kíp” là dù bản thân có đang mệt mỏi, chán chường như thế nào thì hãy thực tập lòng biết ơn, như tôi nhớ đến những khoảnh khắc vui sướng và tự hào, sự tri ân mà người học từng dành cho mình. Tôi có thói quen lưu lại những lời cảm ơn, lời chúc của sinh viên vào một album, mở ra đọc những khi quá mệt mỏi, tự khắc thấy bản thân được tiếp thêm năng lượng, nhẹ nhõm và vững tin đi tiếp con đường sư phạm.

Một điều không thể phủ nhận là giảng dạy càng lâu thì “khoảng cách thế hệ” giữa người thầy và học trò sẽ càng lớn. Bí quyết để kéo gần khoảng cách này là tôi thường dành thời gian cập nhật các xu hướng, sử dụng và tương tác trên những mạng xã hội phổ biến của gen Z, đến các nơi mà các bạn hay lui tới… để hiểu góc nhìn, thế giới quan của các bạn.

Tôi phát hiện khi tương tác nhiều với các bạn trên mạng xã hội, lồng ghép những cụm từ hay trend phổ biến của gen Z vào bài giảng khiến các bạn thích thú, tập trung hơn vào bài giảng.

Mỗi thế hệ đều có những yếu tố khác biệt, nhưng tôi nghĩ việc dành thời gian giao tiếp chủ động và chú ý những đặc điểm của mỗi thế hệ sẽ khiến khoảng cách này được thu hẹp đáng kể.