Hiện nay không phải là thời điểm dễ dàng với người ngồi trên ghế lãnh đạo một công ty ô tô toàn cầu. Ít nhất, đó là những gì các diễn biến gần đây cho thấy.
Porsche, Nissan, Stellantis, Volvo, Renault, Jaguar Land Rover và Hyundai đều đã quyết định cải tổ ban lãnh đạo. Trong khi đó, Toyota và BMW dự kiến có động thái tương tự vào cuối năm nay.
“Nhiệm kỳ” CEO của các hãng xe lớn ngày càng ngắn lại (Minh họa: Carscoops).
Rất nhiều thương hiệu ô tô lớn nhất thế giới đồng loạt nhấn nút khởi động lại, và điều đó nói lên rất nhiều điều về tình trạng của ngành công nghiệp này. Áp lực từ các đối thủ mới đến từ Trung Quốc, xu hướng tất yếu của xe điện và sự do dự của người mua chỉ là một số thách thức mà các nhà sản xuất ô tô lâu đời đang phải đối mặt.
Liệu các hãng xe truyền thống đã lỗi thời?
Trong nhiều thập kỷ, các nhà sản xuất ô tô trên thế giới đã dựa vào quy mô khổng lồ, chiều sâu kỹ thuật và chuỗi cung ứng lâu đời của mình. Những thế mạnh đó giờ đây lại thành trở ngại. Xe điện cần ít linh kiện hơn, phụ thuộc nhiều vào các bản nâng cấp phần mềm, trong khi trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng trở thành yếu tố quan trọng đối với các hệ thống an toàn và hỗ trợ người lái.
Đồng thời, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang tung ra thị trường những chiếc xe điện công nghệ cao giá cả phải chăng, trong khi Thung lũng Silicon ngày càng tiến gần hơn đến công nghệ lái xe tự động. Các hãng xe truyền thống bỗng nhiên trở nên chậm chạp, ngay cả khi thực tế không hẳn là vậy.
Các nhà phân tích cho rằng hội đồng quản trị đang giám sát các CEO chặt chẽ hơn bao giờ hết, vì một tính toán sai lầm có thể gây thiệt hại hàng tỷ USD. Sự giám sát này đang gia tăng ở khắp mọi nơi.
Năm ngoái, đã có 168 CEO mới được bổ nhiệm trong chỉ số Standard & Poor’s 1500 bao gồm các doanh nghiệp vừa và nhỏ, con số cao nhất kể từ năm 2010. Nhiệm kỳ ngày càng ngắn hơn, và đội ngũ lãnh đạo trẻ hơn khi các công ty tìm kiếm những người có thể hành động nhanh hơn.
Việc thay đổi lãnh đạo của Toyota là một ví dụ điển hình. Ông Koji Sato chỉ giữ chức CEO trong 3 năm trước khi chuyển giao trách nhiệm cho giám đốc tài chính Kenta Kon. Ngay cả khi Toyota đạt doanh số và lợi nhuận kỷ lục, công ty vẫn nhận thấy cần có sự điều chỉnh.
Bản thân ông Sato thừa nhận rằng tốc độ của ngành công nghiệp hiện nay khiến các tiêu chuẩn cũ trở nên lỗi thời.
CFO Kenta Kon (phải) sẽ thế chỗ ông Koji Sato (trái), trở thành CEO của nhà sản xuất ô tô lớn nhất Nhật Bản từ ngày 1/4 tới (Ảnh: Toyota Motor Corp.).
Stellantis cũng có biến động lớn khi Carlos Tavares từ chức do bất đồng với kế hoạch của công ty. Giờ đây, người kế nhiệm là Antonio Filosa đang điều hành Stellantis, chịu trách nhiệm cho không dưới 14 thương hiệu.
Antonio Filosa phải bảo vệ vị thế của Stellantis ở châu Âu khỏi các công ty Trung Quốc và phải đảm bảo rằng mảng kinh doanh của Stellantis tại Mỹ không gặp thêm rắc rối.
Đó chưa phải là tất cả đối với Stellantis, khi CEO của Chrysler và Alfa Romeo, Chris Feuell, đã rời đi vào đầu tháng 3, để lại vị trí cho CEO của Dodge là Matt McAlea tạm thời nắm quyền điều hành.
CEO thế hệ mới trong ngành ô tô cần làm những gì?
CEO ngày nay không chỉ đơn thuần điều hành các công ty sản xuất ô tô. Họ điều hành các công ty công nghệ, công ty sản xuất pin, phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo và các dự án robot, tất cả cùng một lúc.
Các nhà phân tích cho rằng tăng trưởng trong tương lai sẽ không chỉ đến từ việc bán xe mà còn từ các dịch vụ di động, công nghệ quốc phòng, tự động hóa và các nền tảng phần mềm.
Ví dụ, Renault đang tham gia sản xuất máy bay không người lái cho quân đội Pháp. Hyundai mở rộng sang mảng kinh doanh robot, với mục tiêu sản xuất hàng chục nghìn đơn vị mỗi năm và thậm chí còn lên kế hoạch đưa robot hình người vào nhà máy ở bang Georgia (Mỹ).
Tuy nhiên, không thể bỏ qua ngành kinh doanh truyền thống. Xe xăng và xe hybrid vẫn đang tạo ra nguồn tiền mà các nhà sản xuất ô tô cần để tài trợ cho việc phát triển xe điện và phần mềm.
Các công ty đã đẩy mạnh quá nhanh vào điện khí hóa đã phải trả giá. GM, Ford, Honda và Stellantis đã ghi nhận khoản thiệt hại hàng chục tỷ USD từ các nhà máy xe điện và chương trình pin không được sử dụng. Đó là vấn đề nan giải cốt lõi đối với các CEO hiện đại: Đầu tư mạnh vào tương lai mà không làm suy yếu kinh doanh hiện tại.
Liệu các CEO có thể cân bằng cả hai kỷ nguyên?
Những nhà lãnh đạo trẻ như Ivan Espinosa của Nissan phản ánh sự chuyển dịch sang các giám đốc điều hành am hiểu công nghệ. Các nhà phân tích cho rằng các công ty nên tìm kiếm xa hơn nữa ngoài thế giới ô tô, vào lĩnh vực bán dẫn và sản xuất tiên tiến, cho thế hệ CEO tiếp theo của họ.
Ông Oliver Blume (ảnh) đã chuyển giao vị trí CEO của Porsche cho Michael Leiters, 54 tuổi từ ngày 1/1/2026 (Ảnh: Porsche).
Việc vực dậy một nhà sản xuất ô tô 100 năm là quá trình rất chậm, và ngay cả những CEO xuất sắc cũng gặp phải những giới hạn về cấu trúc. Lực lượng lao động khổng lồ, các thỏa thuận lao động phức tạp và mạng lưới nhà máy toàn cầu không thể thay đổi chỉ sau một đêm. Nhưng các hội đồng quản trị đang làm rõ rằng việc đứng yên thậm chí còn rủi ro hơn.
Làn sóng CEO mới thừa hưởng những vấn đề mà chưa thế hệ lãnh đạo nào trước đây từng phải đối mặt. Họ phải cân bằng giữa cái cũ và cái mới, dự đoán những bước tiến vượt bậc của công nghệ, ứng phó với những căng thẳng địa chính trị và cạnh tranh với cả các nhà máy sản xuất xe điện của Trung Quốc lẫn nguồn nhân lực phần mềm tài năng từ Thung lũng Silicon.
Nguồn: https://dantri.com.vn/o-to-xe-may/vi-sao-cac-hang-o-to-lon-lien-tuc-thay-tuong-20260311112212117.htm
