Căng thẳng quanh Greenland tiếp tục leo thang

Sáng qua (20.1 theo giờ VN), Kênh Fox News đưa tin Đan Mạch đang tăng cường sự hiện diện quân sự tại Greenland, triển khai thêm binh sĩ đến vùng lãnh thổ chiến lược này ở Bắc Cực, trong bối cảnh căng thẳng với Tổng thống Mỹ Donald Trump leo thang. Thiếu tướng Søren Andersen, đứng đầu Bộ Tư lệnh Bắc Cực của Đan Mạch, cho hay khoảng 100 binh sĩ Đan Mạch đã đến thủ phủ Nuuk của Greenland hôm 19.1, và sau đó sẽ có thêm binh sĩ được triển khai đến khu Kangerlussuaq ở phía tây Greenland.

Đề xuất giám sát

Ngoài ra, sau cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte ngày 19.1, Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch Troels Lund Poulsen thông báo nước này đang đề xuất NATO bắt đầu các hoạt động giám sát ở Greenland, với sự hỗ trợ của hòn đảo Bắc Cực này, theo AFP. Ông Rutte viết trên mạng xã hội rằng ông đã thảo luận với ông Poulsen về “tầm quan trọng của Bắc Cực, trong đó có Greenland, đối với an ninh chung của chúng tôi”. Ông Rutte khẳng định: “Chúng tôi sẽ tiếp tục hợp tác với tư cách là đồng minh về những vấn đề quan trọng này”.

Đan Mạch có động thái quân sự và đề xuất như trên sau khi Tổng thống Trump làm dấy lên lo ngại trong số các đồng minh xuyên Đại Tây Dương của Mỹ bằng những lời đe dọa sẽ kiểm soát Greenland, vốn là vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch. Động thái này cũng đặt ra thách thức cho Thủ tướng Canada Mark Carney, người muốn thể hiện sự đoàn kết với các đồng minh châu Âu trong khi vẫn cố gắng giữ mối quan hệ tốt với Tổng thống Trump.

Reuters ngày 19.1 dẫn một nguồn thạo tin tiết lộ rằng Canada đang cân nhắc việc cử một đội quân nhỏ đến Greenland để tham gia các cuộc tập trận của NATO. Nguồn tin cho biết thêm các quan chức quân sự đã trình bày kế hoạch triển khai quân với chính phủ Canada và đang chờ quyết định từ Thủ tướng Carney. Trước đó, các nước thành viên khác của NATO như Đức, Pháp, Thụy Điển, Na Uy, Phần Lan và Hà Lan thông báo họ đang cử quân nhân đến Greenland để bắt đầu chuẩn bị cho các cuộc tập trận quy mô lớn trong năm nay, theo Reuters.

Thông điệp từ Mỹ

Tổng thống Trump đã đặt NATO vào thử thách với những lời đe dọa sẽ thâu tóm Greenland “bằng cách này hay cách khác”, khi các nước thành viên NATO ở châu Âu đoàn kết chống lại tham vọng này của ông.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 19.1 cảnh báo các quốc gia châu Âu không nên áp thuế trả đũa đối với lời đe dọa áp thuế của Tổng thống Trump nhằm giành quyền kiểm soát Greenland, theo AFP.

“Tôi nghĩ đó sẽ là một hành động rất thiếu khôn ngoan”, Bộ trưởng Bessent phát biểu bên lề Diễn đàn kinh tế thế giới tại thị trấn Davos (Thụy Sĩ). Ông Bessent còn nói rằng Tổng thống Trump muốn kiểm soát Greenland vì ông coi đó là một “tài sản chiến lược” và “chúng tôi sẽ không giao phó an ninh khu vực của mình cho bất kỳ ai khác”.

Vào cuối tuần trước, ông Trump tuyên bố rằng kể từ ngày 1.2, những nước thành viên NATO gồm Anh, Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Hà Lan, Na Uy và Thụy Điển sẽ phải chịu mức thuế bổ sung 10% đối với tất cả hàng hóa gửi đến Mỹ cho đến khi Đan Mạch đồng ý nhượng lại Greenland.

Tuyên bố này đã gây ra những cáo buộc về hành vi “tống tiền” từ các đồng minh NATO của Mỹ, và Phó thủ tướng Đức Lars Klingbeil hôm 19.1 cho hay châu Âu đang chuẩn bị các biện pháp đối phó. Tuy nhiên, Thủ tướng Đức Friedrich Merz nói rằng châu Âu muốn “tránh leo thang” xung đột liên quan việc Tổng thống Trump đe dọa áp thuế đối với những quốc gia phản đối kế hoạch về Greenland.

Đến trưa qua, Tổng thống Trump thông báo Mỹ sẽ thảo luận về việc thâu tóm Greenland tại Diễn đàn kinh tế thế giới vì Đan Mạch không thể bảo vệ hòn đảo này, theo Reuters. “Chúng tôi phải có được nó. Họ phải để việc này diễn ra”, ông Trump nhấn mạnh.