Cổ phiếu ‘dòng P’ đang thanh lọc nhà đầu tư?

Cổ phiếu “dòng P” gặp áp lực chốt lời diện rộng

Áp lực chốt lời ở nhóm cổ phiếu dầu khí đã hiện thực hóa rõ ràng hơn trong các phiên giao dịch gần đây. Phiên 10-3 ghi nhận nhiều mã từng tăng mạnh nhất ngành quay đầu giảm sâu, như BSR giảm hơn 6%, OIL giảm 12,6% trên UPCoM.

Cùng với đó, nhiều cổ phiếu khác như PVT, PLX hay GAS đã giảm kịch sàn. PVS giảm 8,1%, trong khi PVD giảm khoảng 3%.

Hiện chỉ còn các mã phân bón như DPM, DCM giữ được sự tích cực, nhưng cũng trong trạng thái khá mong manh.

Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh toàn bộ 11 cổ phiếu dầu khí được theo dõi trên 3 sàn đều từng ghi nhận mức tăng vượt trội so với VN-Index đầu năm 2026. Đây là hiện tượng khá hiếm nếu so với các nhóm ngành lớn khác như ngân hàng hay chứng khoán, nơi thường chỉ một số cổ phiếu nổi bật đóng vai trò dẫn dắt.

Với sóng dầu khí, nhà đầu tư chỉ cần chọn một trong các mã dầu khí cũng có thể đạt mức sinh lời đáng kể. Tuy nhiên cảm giác “dễ thắng” khi chỉ cần chọn đúng ngành có thể không còn duy trì lâu, khi thị trường bước sang giai đoạn sau của sóng.

Theo ông Nguyễn Văn Trúc – Phó trưởng phòng phân tích Chứng khoán NSI, dư địa tăng trưởng “dễ dãi” với các mã dầu khí có thể không còn.

Ông cho rằng rủi ro “quá nóng” là hoàn toàn hiện hữu. Nếu giá năng lượng tiếp tục tăng mạnh, điều này có thể tạo ra hiệu ứng phá hủy lực cầu, tức là nền kinh tế suy yếu khiến nhu cầu tiêu thụ giảm trở lại. Ngược lại, nếu giá dầu thế giới bất ngờ đảo chiều hạ nhiệt, cổ phiếu nhóm này có thể chịu áp lực chốt lời mạnh.

Câu chuyện ngành năng lượng

Một trong những yếu tố được thị trường chú ý gần đây là các định hướng mới đối với doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực năng lượng. Nghị quyết 79-NQ/TW ban hành đầu năm 2026 đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 50 doanh nghiệp nhà nước lọt nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á và từ 1 đến 3 doanh nghiệp nằm trong Top 500 toàn cầu.

Theo đánh giá của Chứng khoán Vietcap, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) hiện đang tiến gần nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới xét theo lợi nhuận.

Tuy nhiên bức tranh của ngành dầu khí cũng không hoàn toàn đồng nhất. Chuỗi giá trị của ngành thường được chia thành ba nhóm chính gồm thượng nguồn, trung nguồn và hạ nguồn.

Doanh thu của PVN chủ yếu đến từ các hoạt động hạ nguồn, được dẫn dắt bởi lọc hóa dầu với BSR và phân phối xăng dầu như OIL. Trong khi đó lợi nhuận lại đến nhiều hơn từ các hoạt động thượng nguồn và trung nguồn, với các đơn vị như Tổng công ty Thăm dò Khai thác dầu khí (PVEP) và Tổng công ty Khí Việt Nam (GAS).

Ngoài ra ở nhóm hạ nguồn, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu còn chịu ảnh hưởng từ cơ chế điều hành giá và biên lợi nhuận bán lẻ.

Thông tin đến Tuổi Trẻ Online, ông Phạm Văn Thanh – Chủ tịch hội đồng quản trị Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) – cho biết doanh nghiệp sẵn sàng hy sinh một phần lợi nhuận để tăng nhập khẩu nhằm đảm bảo nguồn cung xăng dầu cho thị trường.

Điều này cho thấy lợi ích của nhóm hạ nguồn không phải lúc nào cũng tỉ lệ thuận với biến động của giá dầu.

Kỳ vọng đã phản ánh vào giá

Theo ông Nguyễn Anh Khoa – Giám đốc phân tích Chứng khoán Agriseco, nhiều kỳ vọng tích cực của ngành dầu khí đã phần nào phản ánh vào giá cổ phiếu sau giai đoạn tăng mạnh vừa qua.

Do đó trong ngắn hạn, rủi ro rung lắc hoặc điều chỉnh kỹ thuật có thể xuất hiện khi dòng tiền có xu hướng chốt lời sau nhịp tăng nóng.

Tuy vậy ở góc nhìn dài hạn hơn, triển vọng của ngành vẫn được đánh giá tích cực nhờ các dự án lớn như Lô B – Ô Môn, Lạc Đà Vàng hay các hoạt động thăm dò khai thác mới đang được thúc đẩy. Bên cạnh đó, nhu cầu tiêu thụ năng lượng trong nước vẫn duy trì ở mức cao.

Cùng quan điểm thận trọng, ông Bùi Văn Huy – Giám đốc khối nghiên cứu đầu tư CTCP FIDT – cho rằng nhóm dầu khí đã tăng hơn 70% trong hai tháng đầu năm 2026 nên định giá không còn thực sự rẻ.

Ông lưu ý giá dầu tăng thường cần độ trễ từ một đến hai quý trước khi phản ánh đầy đủ vào kết quả kinh doanh. Ngoài ra, câu chuyện thoái vốn nhà nước tại một số doanh nghiệp trong ngành cũng khó có thể diễn ra ngay lập tức như kỳ vọng của thị trường.