Một máy bay E-2D Hawkeye, máy bay trinh sát và cảnh báo sớm, trên tàu sân bay USS Abraham Lincoln của Hải quân Mỹ tại Thái Bình Dương (Ảnh: Reuters).
Mỹ tăng cường hiện diện gần Iran
Sau nhiều ngày cảnh báo hành động quân sự với Iran, Tổng thống Donald Trump tuyên bố một “hạm đội lớn” do tàu sân bay USS Abraham Lincoln của Mỹ dẫn đầu đã tới khu vực Trung Đông và áp sát bờ biển Iran. Ông nói rằng lực lượng này thậm chí còn lớn hơn lực lượng gần Venezuela.
Tàu sân bay USS Abraham Lincoln cùng nhóm tàu tác chiến đã tiến vào khu vực thuộc quyền chỉ huy của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ở phía tây Ấn Độ Dương, đặt tàu sân bay này trong tầm tấn công nhanh chóng vào lãnh thổ Iran.
Nhóm tác chiến tàu sân bay được triển khai lần này bao gồm các tàu khu trục lớp Arleigh Burke được trang bị tên lửa hành trình Tomahawk, có khả năng tấn công các mục tiêu sâu bên trong lãnh thổ Iran.
Các tàu chiến Mỹ đang trên đường tới Trung Đông cũng được trang bị hệ thống tác chiến Aegis, cung cấp khả năng phòng không và phòng thủ tên lửa trước các tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và các mối đe dọa trên không khác.
Các quan chức quân đội Mỹ nói với báo New York Times rằng nếu Nhà Trắng ra lệnh tấn công, USS Abraham Lincoln có thể tiến hành các hoạt động trong vòng một hoặc hai ngày.
Truyền thông Mỹ đưa tin vị trí mới của tàu sân bay sẽ cho phép Mỹ hỗ trợ nhanh hơn cho các chiến dịch tiềm tàng nhằm vào Iran.
Theo các quan chức Mỹ, Lầu Năm Góc đã điều khoảng 10 máy bay tấn công F-15E bổ sung tới khu vực nhằm tăng cường khả năng tấn công.
Ngoài ra, Mỹ cũng triển khai thêm các hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot và THAAD để bảo vệ lực lượng Mỹ trước khả năng Iran trả đũa bằng tên lửa tầm ngắn và tầm trung.
New York Times cho biết các máy bay ném bom tầm xa đồn trú tại Mỹ đang được đặt trong tình trạng báo động cao. Lầu Năm Góc đã nâng mức báo động khoảng hai tuần trước, sau khi Tổng thống Donald Trump yêu cầu các phương án đáp trả quân sự nhằm vào Iran.
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, các quan chức Lầu Năm Góc đã tăng cường tham vấn với các đồng minh của Mỹ trong khu vực. Theo New York Times, Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), đã thực hiện chuyến công du vào cuối tuần trước tới Syria, Iraq và Israel để gặp gỡ các chỉ huy quân sự Mỹ cùng lực lượng đối tác.
Các quan chức Iran cảnh báo bất kỳ cuộc tấn công nào của Mỹ cũng sẽ vấp phải phản ứng “nhanh chóng và toàn diện”. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết hậu quả của một cuộc tấn công vào Iran sẽ không chỉ giới hạn trong phạm vi nước này, đồng thời cảnh báo sự sụp đổ về an ninh sẽ “lan rộng”.
Lực lượng Mỹ tại Trung Đông
Mạng lưới căn cứ quân sự của Mỹ tại Trung Đông (Đồ họa: Aljazeera).
Theo báo cáo của Hội đồng Quan hệ Đối Ngoại (CFR), Mỹ duy trì ít nhất 19 căn cứ quân sự tại Trung Đông, với 8 căn cứ thường trực tại Bahrain, Ai Cập, Iraq, Jordan, Kuwait, Qatar, Ả rập Xê út và Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE). Tổng cộng, khoảng 40.000 đến 50.000 binh sĩ Mỹ đang đồn trú tại khu vực, từ các căn cứ lớn như Al Udeid ở Qatar đến các tiền đồn nhỏ hơn rải rác khắp Trung Đông. Những căn cứ này đóng vai trò then chốt trong các hoạt động không quân, hải quân, hậu cần, thu thập tình báo và triển khai lực lượng của Mỹ.
Căn cứ Không quân Al Udeid ở Qatar là cơ sở quân sự lớn nhất của Mỹ trong khu vực, với khoảng 11.000 binh sĩ đồn trú. Được thành lập năm 1996, Al Udeid là sở chỉ huy tiền phương của Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), chịu trách nhiệm điều phối các chiến dịch không kích, chống khủng bố và hỗ trợ nhân đạo tại Iraq, Syria, Afghanistan, Bắc Phi và Nam Á.
Với diện tích 24 ha, hai đường băng và hàng chục cơ sở hỗ trợ, Al Udeid có khả năng tiếp nhận hơn 100 phi cơ, bao gồm tiêm kích, oanh tạc cơ chiến lược, máy bay tiếp dầu và máy bay không người lái (UAV). Qatar đã đầu tư hơn 8 tỷ USD để nâng cấp cơ sở hạ tầng cho căn cứ này, giúp Mỹ tiết kiệm ngân sách đáng kể. Tuy nhiên, năm 2024, Qatar tuyên bố sẽ không cho phép sử dụng Al Udeid để tấn công các nước trong khu vực, đặt ra thách thức chiến lược cho Mỹ trong bối cảnh căng thẳng hiện nay.
Tại Bahrain, Trung tâm Hỗ trợ Hoạt động Hải quân (NSA) là trụ sở của Hạm đội 5, với khoảng 9.000 nhân sự, bao gồm quân nhân và nhân viên dân sự. Hạm đội 5 chịu trách nhiệm đảm bảo an ninh trên khu vực biển rộng 6,5 triệu km², bao gồm Vịnh Ba Tư, Vịnh Oman, Biển Đỏ và một phần Ấn Độ Dương. Các vị trí chiến lược như eo biển Hormuz, kênh đào Suez và eo biển Bab al-Mandeb nằm trong phạm vi hoạt động của Hạm đội 5, khiến NSA Bahrain trở thành mục tiêu tiềm tàng nếu Iran trả đũa.
Kuwait là một điểm nóng khác, với gần 14.000 binh sĩ Mỹ đồn trú, chủ yếu tại căn cứ Camp Arifjan. Đây là trung tâm hậu cần và tiếp tế chính của Mỹ tại Trung Đông, hỗ trợ các hoạt động của CENTCOM. Trong khi đó, tại UAE, Căn cứ Không quân Al Dhafra đóng vai trò quan trọng trong các hoạt động trinh sát và không chiến, với sự hiện diện của các máy bay hiện đại F-22 Raptor và UAV. Cảng nhân tạo lớn nhất thế giới Jebel Ali ở UAE là trung tâm hậu cần quan trọng cho Hạm đội 5.
Cùng với đó, ở Iraq, các căn cứ quân sự Erbil (Harir), Camp Teji và Abu Ghraib có nhiệm vụ hỗ trợ các hoạt động không quân và cố vấn cho lực lượng người Kurd và quân đội Iraq. Những căn cứ này đặc biệt dễ bị tổn thương do nằm gần các khu vực có sự hiện diện của các nhóm dân quân do Iran hậu thuẫn.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/dan-khi-tai-my-ap-sat-iran-giua-luc-cang-thang-20260128152923614.htm
