Trong tuần đầu đi làm của năm 2026, tôi đọc được tin Bộ Y tế công bố quyết định về Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID, có giá trị tương đương sổ khám bệnh trên giấy, để sử dụng trong khám chữa bệnh. Từ nay, các cơ sở khám chữa bệnh, cũng như cơ quan thực hiện thủ tục hành chính, không được yêu cầu cung cấp bản giấy nếu dữ liệu sức khỏe đã được tích hợp đầy đủ trên VNeID.
Nhìn lại hành trình của các sổ khám bệnh cho ta thấy sự tiến bộ của ngành Y thời gian qua. Sổ khám bệnh bằng giấy đã quen thuộc từ lâu với nhân viên y tế và người dân. Mọi người khi đi khám bệnh thì thủ tục đầu tiên là xuất trình cuốn sổ khám bệnh; nếu chưa có sẽ phải mua một cuốn sổ mới. Quy trình khám chữa bệnh dựa vào cuốn sổ này như sau: nhân viên y tế ở quầy hướng dẫn viết số buồng khám để người bệnh đến ngồi chờ khám.
Khi vào khám, bác sĩ ghi vắn tắt triệu chứng và các chỉ định làm xét nghiệm vào sổ. Điều dưỡng nhìn vào chỉ định đó mà ghi ra các phiếu xét nghiệm. Người bệnh sau khi làm các xét nghiệm xong thì quay trở lại bác sĩ để nghe đọc kết quả và cho đơn thuốc. Kết quả xét nghiệm và đơn thuốc cũng được ghi vào cuốn sổ khám bệnh. Điều dưỡng nhìn vào đơn thuốc này sao ra đơn thuốc để người bệnh đi mua thuốc.
Người dân trải nghiệm mô hình liên kết giữa y tế cơ sở và bệnh viện tuyến trên được đưa vào vận hành thử nghiệm tại Trạm Y tế phường Phú Thượng, tháng 1/2025 (Ảnh minh họa: Minh Nhật)
Như vậy, ta thấy cuốn sổ khám bệnh có vai trò rất quan trọng; nó chính là bệnh án ngoại trú của người bệnh. Nếu tất cả các lần khám đều được ghi chép đầy đủ vào sổ thì giá trị thông tin càng lớn, bác sĩ sẽ nắm được lịch sử bệnh, các thuốc người bệnh đã dùng, qua đó giúp ích rất nhiều cho việc điều trị tiếp theo.
Vì thế, ngày trước bệnh viện và bệnh nhân rất coi trọng sổ khám bệnh. Ở bệnh viện tôi làm trước đây, các cụ hưu trí bảo quản cuốn sổ rất trân trọng. Các cụ bọc bìa cho cuốn sổ khám; khi sổ gần hết, các cụ tự đóng thêm trang. Nên có nhiều cụ dùng một cuốn sổ dày cộp, ghi chép về bệnh tật trong mấy năm trời.
Giám đốc bệnh viện thời ấy cũng rất chú ý uốn nắn các bác sĩ trẻ về sử dụng sổ khám bệnh. Ông yêu cầu khi cho bệnh nhân ra viện thì bác sĩ điều trị phải ghi chép tất cả xét nghiệm, chẩn đoán, thuốc điều trị trong nội trú vào cuốn sổ này, để về sau khi người bệnh tái khám thì bác sĩ ngoại trú biết về tình hình bệnh của bệnh nhân.
Nhưng thực tế công việc hằng ngày không được như vậy. Bác sĩ ngồi phòng khám, ngày khám 70–80 bệnh nhân, mà ghi chép bằng tay hết từng ấy thông tin vào tất cả các cuốn sổ khám bệnh thì quả là cực hình. Thế là theo thời gian, ghi chép trong sổ cứ ít dần đi, chỉ còn lại vài hàng chữ loằng ngoằng không ai đọc nổi. Lâu lâu giám đốc bệnh viện lại nổi giận vì… chữ bác sĩ, lại phạt, lại chấn chỉnh thì việc ghi chép trong sổ khám bệnh khá lên được một thời gian ngắn, rồi quay lại nếp cũ, như đá ném ao bèo.
Những năm sau này, khi nhiều bệnh viện đưa vào sử dụng phần mềm quản lý bệnh viện, số phận của sổ khám bệnh càng vất vưởng hơn. Lúc này, tất cả thông tin về sức khỏe bệnh nhân, lịch sử điều trị đã có trên máy tính; hầu như các bác sĩ không còn ghi chép gì trên sổ nữa. Kết quả xét nghiệm, đơn thuốc được in từ máy tính ra và kẹp vào sổ. Cuốn sổ lúc này chỉ có tác dụng như một cái “kẹp file”, tức là sổ kẹp các tờ giấy in kết quả xét nghiệm, đơn thuốc… Nhiều bệnh nhân cũng thấy việc bị bắt buộc mua sổ khám bệnh chỉ còn là hình thức.
Là bác sĩ điều trị, tôi thấy tiếc cho vai trò của cuốn sổ khám bệnh. Bây giờ sổ khám gần như hình thức; trên đó đa số chẳng có thông tin nào về lịch sử điều trị của người bệnh. Nếu muốn biết thì phải mở máy tính ra tra cứu; nếu không có máy tính, hoặc người bệnh đi khám ở bệnh viện khác thì đúng là mù thông tin luôn.
Gần đây, ta thấy nhiều bệnh viện có ứng dụng (app) trên điện thoại thay cho sổ khám bệnh giấy. Các app này thiết kế rất nhiều tiện ích, từ đăng ký khám, lịch sử khám chữa bệnh, rồi đi kèm các thông tin y tế bổ ích khác… Tuy nhiên, app của bệnh viện nào thì chỉ biết của bệnh viện ấy, không liên thông dữ liệu với nhau, nên tác dụng cũng không nhiều và không có giá trị pháp lý nếu qua bệnh viện khác khám.
Vì thế, tôi rất vui mừng trước thông tin Bộ Y tế quyết định dùng sổ sức khỏe điện tử trên VNeID thay cho sổ giấy. Lãnh đạo Bộ cho biết, dữ liệu được chia sẻ trong Sổ sức khỏe điện tử VNeID bao gồm các nhóm thông tin: thông tin hành chính cá nhân; bệnh tật và tiêm chủng; thông tin của từng đợt khám, chữa bệnh…; và tóm tắt hồ sơ bệnh án.
Thông tin từng đợt khám, chữa bệnh gồm cơ sở tiếp nhận, thời gian khám, nhập viện, ra viện, hình thức khám, lý do đến khám, tình trạng và kết quả điều trị, chẩn đoán khi ra viện, chỉ số lâm sàng, kết quả cận lâm sàng, thuốc đã sử dụng và các phẫu thuật, thủ thuật đã thực hiện.
Tóm tắt hồ sơ bệnh án thể hiện tiền sử (tập hợp các thông tin về bệnh tật và tình trạng sức khỏe đã xảy ra trong quá khứ), diễn biến lâm sàng (những biểu hiện, dấu hiệu và thông tin bệnh lý thu được trực tiếp từ việc khám và theo dõi người bệnh), kết quả cận lâm sàng (các phương pháp thăm dò, xét nghiệm và chẩn đoán bằng máy móc – kỹ thuật) có giá trị, phương pháp điều trị, hướng điều trị tiếp theo, đơn thuốc, lời dặn, lịch tái khám và thông tin bác sĩ điều trị.
Việc đưa các thông tin trên vào sổ sức khỏe điện tử vừa giữ được ưu điểm của sổ khám bệnh bằng giấy khi xưa, vừa thêm tiện ích của việc số hóa, liên thông dữ liệu. Tất cả thông tin về khám chữa bệnh trên phần mềm quản lý bệnh viện sẽ tự động chạy vào sổ sức khỏe điện tử; bác sĩ không phải mất công viết tay như xưa. Và tất cả các lần khám của người bệnh, dù ở bệnh viện nào, đều tự động hiển thị trong sổ này, có giá trị pháp lý; bác sĩ khám sau có thể xem tường tận thông tin của bác sĩ khám trước đưa ra. Đây là những tiện ích mà ngày xưa bác sĩ chúng tôi chỉ có mơ ước.
Tuy nhiên, để việc này đi vào thực tiễn thì cũng có một số khó khăn. Về phía bệnh viện là các bác sĩ phải đầu tư công sức để nhập dữ liệu rời rạc đầu vào như các triệu chứng lâm sàng, các diễn biến điều trị…; cùng với đó là sự sẵn sàng của máy chủ chuyên dùng để lưu trữ, quản lý và cung cấp dữ liệu, của băng thông đường truyền. Về phía người sử dụng, cần chú ý đến nhóm người cao tuổi, người ít tiếp xúc với công nghệ để có thể khai thác hết lợi ích của sổ sức khỏe điện tử này.
Những khó khăn này, theo tôi, là không nhiều và có thể khắc phục trong thời gian không lâu. Về phần mình, tôi đã cùng với bệnh viện nơi tôi đang làm việc hiện nay triển khai ngay quyết định trên của Bộ Y tế để người dân sớm được hưởng lợi. Mong rằng Bộ Y tế quyết tâm chỉ đạo các bệnh viện sử dụng cho bằng được tiện ích này.
Tác giả: Tiến sĩ, bác sĩ Quan Thế Dân tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội năm 1983, từng công tác điều trị và giảng dạy tại một số cơ sở y tế ở TP HCM và Hà Nội; sau khi nghỉ hưu, hiện đang tiếp tục công tác trong lĩnh vực y tế tư nhân.
Chuyên mục TÂM ĐIỂM mong nhận được ý kiến của bạn đọc về nội dung bài viết. Hãy vào phần Bình luận và chia sẻ suy nghĩ của mình. Xin cảm ơn!
Nguồn: https://dantri.com.vn/tam-diem/den-luc-tam-biet-so-suc-khoe-giay-20260108235915431.htm
