Những biến động địa chính trị tại Trung Đông thời gian gần đây đang tạo ra những tác động nhất định tới chuỗi cung ứng và thương mại toàn cầu, đặc biệt với Việt Nam – quốc gia có độ mở thương mại lớn.
Xung đột Trung Đông làm tăng rủi ro logistics và chi phí xuất khẩu
Chia sẻ tại Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài quý I mới đây, ông Trương Xuân Trung – Phụ trách Thương vụ Việt Nam tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) cho biết trong bối cảnh tình hình Trung Đông có nhiều biến động, hoạt động vận tải và logistics có nguy cơ gián đoạn, chi phí nhiên liệu tăng, kéo theo chi phí vận chuyển và sản xuất của doanh nghiệp gia tăng.
“Điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam, đồng thời tiềm ẩn rủi ro về kéo dài thời gian giao hàng, hư hỏng hàng hóa, đặc biệt với các mặt hàng dễ hỏng như trái cây tươi cũng như rủi ro thanh toán đối với một số lô hàng đã xuất khẩu”, ông chia sẻ.
Tuy nhiên, ông Trung cho rằng cơ hội cho hàng Việt tại thị trường UAE vẫn còn lớn, đặc biệt sau khi Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện Việt Nam – UAE (CEPA) có hiệu lực từ ngày 3/2. Nhiều mặt hàng nông sản và thực phẩm của Việt Nam được giảm thuế nhập khẩu từ 5% xuống 0%, tạo lợi thế cạnh tranh tại thị trường này.
Container hàng hóa tại Cảng Cát Lái TPHCM (Ảnh: Hải Long).
“Ngoài ra, thủy sản như tôm và cá tra, các mặt hàng điện tử, giày dép, may mặc, cùng với vật liệu xây dựng và sản phẩm gỗ, nội thất được đánh giá còn nhiều dư địa tăng trưởng, nhờ nhu cầu tiêu dùng và phát triển hạ tầng tại UAE”, ông Trung thông tin.
Ông Trung khuyến nghị doanh nghiệp Việt Nam tận dụng các ưu đãi thuế quan từ Hiệp định CEPA, đồng thời chủ động tham gia các hội chợ chuyên ngành để quảng bá sản phẩm và tìm kiếm đối tác, qua đó mở rộng xuất khẩu sang thị trường này.
Doanh nghiệp nhìn thấy cơ hội khi nguồn cung toàn cầu gián đoạn
Ở góc độ doanh nghiệp xuất khẩu, tại hội thảo trực tuyến về cơ hội xuất nhập khẩu trong bối cảnh xung đột Trung Đông chiều 13/3, ông Hà Quang Vũ, Giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Hà Quang – chuyên xuất khẩu gỗ và than, cho rằng hoạt động xuất khẩu của Việt Nam vẫn còn nhiều cơ hội nhờ mạng lưới các hiệp định thương mại tự do (FTA) và quan hệ ngoại giao với gần 200 quốc gia.
Theo ông, nhiều mặt hàng Việt Nam đang được thị trường quốc tế đón nhận tích cực, vì vậy mỗi khi thị trường biến động, bên cạnh rủi ro cũng thường mở ra cơ hội cho doanh nghiệp biết thích ứng.
“Sau giai đoạn khó khăn do xung đột tại Trung Đông, nhu cầu nhập khẩu tại khu vực này – vốn phụ thuộc lớn vào nguồn cung bên ngoài có thể tăng mạnh, đặc biệt vào giữa và cuối năm 2026. Đây sẽ là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam gia tăng xuất khẩu nếu chuẩn bị nguồn hàng và thị trường từ sớm”, ông chia sẻ.
Ông Vũ cũng dẫn chứng, năm 2024 căng thẳng tại Biển Đỏ từng làm dấy lên lo ngại gián đoạn logistics, nhưng thương mại sau đó vẫn nhanh chóng phục hồi. “Trong kinh tế, khi thị trường xuất hiện sóng cũng đồng nghĩa với cơ hội”, lãnh đạo doanh nghiệp này nhận định.
Trong khi đó, ông Trần Bình Minh, Giám đốc Công ty TNHH Dawnsky – doanh nghiệp xuất khẩu nông sản cho biết công ty đã nhiều lần chuyển hướng kinh doanh để thích ứng với biến động thị trường.
Tàu chở dầu neo đậu tại Muscat, Oman, sau khi Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz (Ảnh: Reuters).
Năm 2019, khi Mỹ và Liên minh châu Âu siết quy định hạn chế nhựa dùng một lần, doanh nghiệp nhanh chóng phát triển sản phẩm ống hút gạo và chỉ sau khoảng 3 tháng đã xuất khẩu sang nhiều thị trường như Tây Ban Nha, Ba Lan, Pháp, Canada và Hàn Quốc. Đến giai đoạn Covid-19, doanh nghiệp tiếp tục chuyển sang xuất khẩu thực phẩm như bún, bánh tráng, phở khô vào hệ thống siêu thị châu Âu.
“Xuất khẩu đòi hỏi doanh nghiệp phải liên tục cập nhật thông tin và phản ứng nhanh với biến động thị trường, bởi mỗi thay đổi đều có thể mở ra cơ hội mới. Các doanh nghiệp Việt Nam nên chủ động tăng cường chào hàng và duy trì kết nối với khách hàng quốc tế, nhằm sẵn sàng nguồn cung khi nhu cầu phục hồi”, ông lưu ý.
Ông Nguyễn Tuấn Việt, Công ty TNHH Xúc tiến Xuất khẩu VIETGO cho rằng xung đột Trung Đông đang tạo ra biến động trong thương mại quốc tế. Với nhóm nông sản tươi, đặc biệt là trái cây, lượng đơn hàng gần đây tăng mạnh do nguồn cung từ khu vực này bị gián đoạn, khiến nhiều đối tác châu Âu phải tìm nguồn thay thế.
Ngoài nông sản, nhu cầu đối với một số ngành như dệt may, nhựa, đồ nội – ngoại thất, giày dép cũng có xu hướng tăng khi nguồn cung truyền thống bị gián đoạn. Bên cạnh đó, các vật liệu xây dựng như xi măng, gỗ, tôn, gạch được dự báo sẽ tăng nhu cầu nếu hoạt động tái thiết sau xung đột diễn ra.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/doanh-nghiep-viet-tim-co-hoi-khi-chuoi-cung-ung-chao-dao-vi-trung-dong-20260313192106222.htm
