Tổng thống Mỹ Donald Trump chủ trì cuộc gặp với Tổng thống Ukraine và các nhà lãnh đạo châu Âu tại Nhà Trắng vào tháng 8/2025 (Ảnh: Getty).
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố, bắt đầu từ ngày 1/2, 8 nước thành viên NATO ở châu Âu gồm Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan sẽ bị áp mức thuế 10% đối với mọi loại hàng hóa vào Mỹ. Đến ngày 1/6, mức thuế này sẽ tăng lên 25%.
Tổng thống Trump tuyên bố biện pháp này cho đến khi Mỹ đạt được thỏa thuận mua lại Greenland “một cách hoàn toàn và trọn vẹn”.
Ông Trump cũng chỉ trích 8 đồng minh NATO ở châu Âu đưa lực lượng tới Greenland với mục đích “không rõ ràng” và phản đối kế hoạch của ông nhằm kiểm soát hòn đảo. Các nước này gần đây đều triển khai lực lượng quân sự đến vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch.
Động thái của Tổng thống Mỹ đã vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ của các nước châu Âu.
Thủ tướng Anh Keir Starmer đã công khai chỉ trích kế hoạch của Tổng thống Trump về việc áp thuế đối với Anh và các thành viên NATO khác ở châu Âu khác trong nỗ lực kiểm soát Greenland.
Thủ tướng Anh cảnh báo việc áp thuế lên các đồng minh NATO là “hoàn toàn sai lầm”, đồng thời cho biết London “đã nói rõ rằng an ninh Bắc Cực rất quan trọng đối với toàn bộ NATO”.
Ông Starmer tái khẳng định lập trường của Anh rằng Greenland là một phần của Vương quốc Đan Mạch và tương lai của hòn đảo này hoàn toàn là vấn đề nội bộ của người dân Greenland và chính phủ Đan Mạch. Ông cam kết rằng chính phủ Anh sẽ trực tiếp trao đổi vấn đề này với chính quyền Mỹ.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã gọi những lời đe dọa áp thuế của Tổng thống Mỹ là “không thể chấp nhận được”.
“Pháp cam kết bảo vệ chủ quyền và nền độc lập của các quốc gia, ở châu Âu cũng như ở những nơi khác. Sẽ không có sự đe dọa hay uy hiếp nào có thể ảnh hưởng đến chúng tôi — dù là ở Ukraine, Greenland hay bất kỳ nơi nào khác trên thế giới”, ông Macron viết trên mạng xã hội X.
“Những lời đe dọa áp thuế là không thể chấp nhận được và không khả thi trong bối cảnh này. Châu Âu sẽ đáp trả một cách đoàn kết và phối hợp nếu những biện pháp đó được xác nhận. Chúng tôi sẽ bảo đảm chủ quyền châu Âu được tôn trọng”, ông Macron cho biết thêm.
Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson nói rằng “chúng tôi sẽ không để mình bị hăm dọa”.
“Chỉ có Đan Mạch và Greenland mới có quyền quyết định những vấn đề liên quan đến Đan Mạch và Greenland. Thụy Điển kiên quyết đứng về phía nước láng giềng của mình”, ông nói.
Thủ tướng Kristersson nói thêm rằng vấn đề này liên quan đến toàn bộ Liên minh châu Âu, đồng thời cho biết Thụy Điển đang tiến hành tham vấn sâu rộng với các nước EU, cũng như Na Uy và Anh, về việc đưa ra phản ứng chung.
Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb lên án “áp lực” thuế quan và cho rằng nó “có thể dẫn đến một vòng xoáy nguy hiểm”.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cũng nêu rõ lập trường, khẳng định sự ủng hộ hoàn toàn của EU với Đan Mạch và người dân Greenland.
“Thuế quan sẽ làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương và có nguy cơ dẫn đến một vòng xoáy suy thoái nguy hiểm. Châu Âu sẽ vẫn đoàn kết, phối hợp và cam kết bảo vệ chủ quyền của mình”, bà von der Leyen nhấn mạnh.
Bà Kaja Kallas, Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của EU, cho biết thuế quan sẽ gây tổn hại đến sự thịnh vượng ở cả hai bờ Đại Tây Dương, đồng thời khiến EU đi chệch hướng khỏi “nhiệm vụ cốt lõi” là chấm dứt cuộc chiến của Nga ở Ukraine.
“Thuế quan có nguy cơ làm cho châu Âu và Mỹ nghèo hơn và làm suy yếu sự thịnh vượng chung của chúng ta. Nếu an ninh của Greenland bị đe dọa, chúng ta có thể giải quyết vấn đề này trong khuôn khổ NATO”, quan chức EU cảnh báo.
Vị trí Greenland (Ảnh: NPR).
Các đại sứ EU dự kiến sẽ triệu tập một cuộc họp khẩn cấp vào ngày 18/1, trong khi các nhà lập pháp cấp cao của EU hoài nghi rằng liệu thỏa thuận thương mại EU – Mỹ được ký kết chỉ vài tháng trước có thể tồn tại được hay không.
Tổng thống Trump liên tục tìm cách kiểm soát Greenland, hòn đảo Bắc Cực có vị trí chiến lược quan trọng kể từ nhiệm kỳ đầu tiên.
Ông Trump viện dẫn lý do an ninh quốc gia và cáo buộc cạnh tranh với Nga và Trung Quốc để lý giải cho quyết định kiểm soát Greenland. Nhà lãnh đạo Mỹ thậm chí để ngỏ khả năng can thiệp quân sự để đạt được mục tiêu ở Greenland.
Cả chính quyền Đan Mạch và Greenland đều kiên quyết khẳng định chủ quyền đối với hòn đảo, nhấn mạnh vùng lãnh thổ này không phải để bán.
Trong những tuyên bố gần đây, Tổng thống Trump nhiều lần nói rằng, Mỹ cần kiểm soát Greenland, một vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, vì lợi ích an ninh quốc gia. Ông giải thích, hòn đảo này rất quan trọng cho việc xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm vàng theo kế hoạch.
Ông Trump khẳng định NATO sẽ trở nên “mạnh mẽ và hiệu quả hơn nhiều nếu Greenland nằm trong tay Mỹ”, đồng thời cảnh báo nếu không có Mỹ, khối này “sẽ không phải là một lực lượng hiệu quả hay có khả năng răn đe”.
Theo các chuyên gia, kế hoạch của Mỹ triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Vàng tại Greenland được cho là nhằm giám sát tình hình ở Bắc Cực và cung cấp năng lực đánh chặn các vũ khí siêu vượt âm của Nga.
Greenland là hòn đảo lớn nhất thế giới. Với diện tích 2,16 triệu km², hòn đảo này có vị trí chiến lược ở Bắc Cực, nhưng dân số chỉ khoảng 57.000 người. Ngoài vị trí chiến lược, Greenland còn được đánh giá dồi dào tài nguyên thiên nhiên.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/dong-minh-nato-dap-tra-gay-gat-don-thue-cua-tong-thong-trump-ve-greenland-20260118114357653.htm

