Luật Nhà giáo chính thức có hiệu lực từ 1/1 với nhiều điểm nổi bật. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, Quốc hội ban hành đạo luật riêng quy định đầy đủ về vị trí, vai trò, quyền, nghĩa vụ và các chế độ, chính sách dành cho đội ngũ nhà giáo; cụ thể hóa chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước trong việc tôn vinh, chăm lo, bảo vệ và phát triển đội ngũ nhà giáo.
Điểm mới nhận được sự quan tâm là chế độ nghỉ hưu đối với nhà giáo. Luật quy định tuổi nghỉ hưu của nhà giáo thực hiện theo quy định của Bộ luật Lao động và quy định khác của pháp luật có liên quan.
Đáng chú ý, nhà giáo trong cơ sở giáo dục mầm non nếu có nguyện vọng thì có thể nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện bình thường nhưng không quá 5 tuổi.
Trường hợp giáo viên có đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên thì không giảm tỷ lệ phần trăm hưởng lương hưu do việc nghỉ hưu trước tuổi.
Giáo dục mầm non có thể được nghỉ hưu sớm hơn 5 tuổi (Ảnh: Huyên Nguyễn).
Như vậy, từ năm 2026, cô giáo mầm non được nghỉ hưu nếu đủ 52 tuổi, thầy giáo mầm non được nghỉ hưu nếu đủ 56 tuổi 6 tháng; với điều kiện đóng đủ 15 năm bảo hiểm xã hội.
Giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ hoặc nhà giáo làm việc trong lĩnh vực chuyên sâu đặc thù được nghỉ hưu ở tuổi cao hơn.
Chế độ nghỉ hưu ở tuổi cao hơn được thực hiện khi cơ sở giáo dục có nhu cầu; nhà giáo có đủ sức khỏe, tự nguyện và đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện của cơ sở giáo dục.
Thời gian nghỉ hưu ở tuổi cao hơn được quy định không quá 5 tuổi đối với nhà giáo có trình độ tiến sĩ; không quá 7 tuổi đối với nhà giáo có chức danh phó giáo sư; Không quá 10 tuổi đối với nhà giáo có chức danh giáo sư.
Trong thời gian thực hiện chế độ nghỉ hưu ở tuổi cao hơn theo quy định trên, nhà giáo không giữ chức vụ quản lý.
Chính phủ quy định chi tiết quy trình, thủ tục nghỉ hưu ở tuổi cao hơn; việc nghỉ hưu ở tuổi cao hơn đối với nhà giáo ở ngành, lĩnh vực chuyên sâu đặc thù.
Nhà giáo có trình độ cao có thể nghỉ hưu ở tuổi cao hơn quy định tối đa 10 năm (Ảnh: Huyên Nguyễn).
Bên cạnh chính sách nghỉ hưu, 5 điểm nổi bật được quy định tại Luật Nhà giáo, gồm: khẳng định vị thế, bảo vệ danh dự và uy tín nghề giáo; lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp; một số chính sách đãi ngộ, hỗ trợ, thu hút tốt hơn đối với nhà giáo; chuẩn hóa và phát triển đội ngũ – nâng cao chất lượng giáo dục; tăng quyền tự chủ cho cơ sở giáo dục và giao quyền chủ động cho ngành giáo dục.
Cụ thể, Luật Nhà giáo quy định “Lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp” và giao Chính phủ quy định chi tiết về chính sách tiền lương đối với nhà giáo.
Đây là căn cứ quan trọng để Chính phủ có những quy định điều chỉnh liên quan đến tiền lương của nhà giáo bảo đảm chủ trương “xếp cao nhất”.
Ngoài ra, theo quy định của Luật, nhà giáo còn được hưởng thêm các khoản phụ cấp đặc thù, trách nhiệm, ưu đãi, trợ cấp vùng khó khăn, trợ cấp giáo dục hòa nhập, thâm niên, lưu động…, góp phần nâng cao thu nhập toàn diện.
Luật Nhà giáo quy định tất cả nhà giáo cả công lập và ngoài công lập được hưởng chế độ trợ cấp theo tính chất công việc, theo vùng; chế độ hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng; chế độ hỗ trợ chăm sóc sức khỏe định kỳ, chăm sóc sức khỏe nghề nghiệp; được bố trí nhà ở công vụ hoặc chỗ ở tập thể hoặc hỗ trợ tiền thuê nhà khi công tác ở vùng đặc biệt khó khăn.
Đồng thời, có chính sách thu hút, trọng dụng đối với người có trình độ cao, có tài năng, có năng khiếu đặc biệt, có kỹ năng nghề cao; đến làm việc tại vùng đặc biệt khó khăn; nhà giáo trong một số lĩnh vực trọng yếu, thiết yếu…
Luật Nhà giáo bãi bỏ hệ thống phân hạng nhà giáo I, II, III trước đây, thay bằng khái niệm chức danh nhà giáo được xác định theo yêu cầu nghề trong từng cấp học, trình độ đào tạo.
Trong thời gian tới, Chính phủ sẽ ban hành Nghị định hướng dẫn chi tiết các nội dung quy định về chức danh nhà giáo.
Cùng với chế độ tiền lương, các chính sách đãi ngộ, hỗ trợ, thu hút nhà giáo là giải pháp tổng thể nhằm thu hút người giỏi vào ngành sư phạm, thu hút người giỏi ở các ngành nghề trọng yếu trở thành nhà giáo, thu hút nhà giáo về các vùng khó khăn công tác, bảo đảm chất lượng đồng đều giữa các vùng miền và giữ chân nhà giáo công tác lâu năm trong ngành.
Trước khi Luật Nhà giáo 2025 có hiệu lực từ 1/1, hệ thống pháp luật Việt Nam không có quy định riêng dành cho giáo viên mầm non được nghỉ hưu sớm hơn tuổi nghỉ hưu.
Nghỉ hưu sớm theo quy định trước đây chỉ áp dụng cho các trường hợp chung như: người lao động suy giảm khả năng lao động, làm nghề nặng nhọc độc hại, hoặc theo Luật Bảo hiểm Xã hội với mức trừ lương hưu theo từng năm nghỉ sớm.
Quy định về việc kéo dài thời gian công tác đã có từ trước, nhưng Luật Nhà giáo mới đã chi tiết hóa và có sự thay đổi về thời gian đối với từng học hàm, học vị.
Quy định cũ (theo Nghị định 50/2022/NĐ-CP), giảng viên có chức danh giáo sư, phó giáo sư và trình độ tiến sĩ đều được kéo dài thời gian làm việc không quá 5 năm (60 tháng).
Nguồn: https://dantri.com.vn/giao-duc/giao-vien-duoc-nghi-huu-som-5-tuoi-muon-toi-da-10-tuoi-20260103101310845.htm
