Hiệu ứng ‘cháy bùng’ có thể gây thảm kịch ở khu nghỉ dưỡng Thụy Sĩ

Nguyên nhân vụ hỏa hoạn khiến ít nhất 40 người chết ở quán Constellation Bar tại thị trấn nghỉ dưỡng trượt tuyết Crans-Montana rạng sáng 1/1 đang được điều tra, nhưng giới chức Thụy Sĩ và các chuyên gia nhận định hiện tượng “cháy bùng” (flashover) có thể là yếu tố dẫn đến số thương vong lớn.

Theo các chuyên gia về hỏa hoạn, “cháy bùng” là hiện tượng phổ biến và nguy hiểm, thường xảy ra khi ngọn lửa bùng lên trong không gian kín, như trong một phòng tiệc.

Trong vụ cháy quán Constellation Bar, công tố viên trưởng bang Valais Beatrice Pilloud cho biết ngọn lửa có thể bùng phát do các que pháo sáng gắn trên chai sâm panh được đưa quá sát trần nhà. Ảnh trên mạng xã hội cho thấy nhân viên và khách trong quán Constellation Bar nâng ít nhất 6 chai sâm panh gắn pháo sáng, khiến lớp vật liệu dễ cháy trên trần bén lửa.

Lửa ban đầu đốt cháy một số vật liệu trong phòng, sinh ra khói và khí nóng tích tụ trên trần, bức xạ nhiệt ngược lại xuống dưới và làm nóng dần toàn bộ đồ đạc trong phòng.

Nhiệt độ trong phòng có thể tăng nhanh chóng lên đến 450 độ C, ngưỡng mà mọi thứ trong phòng bắt đầu bắt cháy cùng một lúc, tạo thành hiện tượng bùng nổ lửa bao trùm căn phòng trong chớp mắt, theo Hiệp hội Phòng cháy Chữa cháy Quốc gia Mỹ (NFPA).

“Nếu có những vật liệu dễ cháy, như nhựa, trong phòng, hiện tượng ‘cháy bùng’ xảy đến rất nhanh”, Steve Kerber, giám đốc Viện Nghiên cứu An toàn Phòng cháy Chữa cháy ở Maryland, Mỹ, giải thích. “Ngọn lửa có thể lan sang sofa, rồi sang thảm và phần còn lại của căn phòng từ 3 đến 5 phút, tùy thuộc vào các loại vật liệu”.

Flashover diễn ra rất nhanh, chỉ trong vài giây, sẽ thiêu đốt những người bên trong, khiến họ có rất ít thời gian để thoát hiểm. Khi đó, lửa và khí cháy sẽ “liếm” theo trần nhà, trong khi khói và khí nóng dày đặc trên sàn, khiến nhiệt độ có thể tăng lên đến 500-600 độ C.

Ngay cả một lính cứu hỏa với đầy đủ đồ bảo hộ cũng khó sống sót trong một vụ “cháy bùng”, theo NFPA. “Đó là mức nhiệt vượt xa mức con người có thể thở mà không bị bỏng”, ông Kerber nói.

Trong vụ cháy quán Constellation Bar, giới chức cho biết những người trong phòng đã cố gắng rời đi qua cửa chính và lối thoát hiểm, nhưng đa số không thể nhìn đường hay tìm được lối thoát do đám cháy bùng lên, tỏa khói mù mịt. 115 người khác bị thương, phần lớn ở mức độ nặng.

Năm 2003, hỏa hoạn theo kiểu “cháy bùng” tại một vũ trường ở Rhode Island đã khiến 100 người thiệt mạng. Ông Kerber cho rằng thảm kịch ở Thụy Sĩ diễn ra tương tự.

Hiện tượng “cháy bùng” có thể được ngăn chặn nếu trong phòng có hệ thống phun nước tự động, ngăn đám cháy phát triển tới ngưỡng này, bên cạnh việc tuân thủ các quy định phòng cháy chữa cháy, như không sử dụng vật liệu dễ cháy trên trần không gian kín.

Đức Trung (Theo Washington Post, AP, AFP)