Môi trường sống tác động đến tuổi thọ con người như thế nào?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ô nhiễm không khí gây ra khoảng 7 triệu ca tử vong sớm mỗi năm trên toàn cầu. Riêng tại các đô thị, nồng độ bụi mịn PM2.5 cao làm gia tăng nguy cơ bệnh tim mạch, đột quỵ và các bệnh hô hấp mãn tính. Một nghiên cứu đăng trên The Lancet Planetary Health cho thấy việc giảm 10 µg/m³ nồng độ PM2.5 có thể giúp tăng tuổi thọ trung bình từ 0,5 đến 1 năm tại các khu vực đông dân.

Mật độ bê tông hóa và ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn đang tạo ra những áp lực vô hình lên sức khỏe thể chất lẫn tinh thần (Ảnh: Freepik).

Không chỉ chất lượng không khí, tiếng ồn và mật độ xây dựng cao cũng được chứng minh có liên hệ với stress mãn tính. Theo Cơ quan Môi trường châu Âu (EEA), tiếp xúc lâu dài với tiếng ồn đô thị làm tăng 10-20% nguy cơ mắc bệnh tim thiếu máu cục bộ. Trong khi đó, cư dân sống gần không gian xanh có tỷ lệ trầm cảm thấp hơn đáng kể so với nhóm sống trong khu vực bê tông hóa dày đặc.

Tại Việt Nam, tỷ lệ đô thị hóa đạt khoảng 41% vào năm 2023 và dự kiến tiếp tục tăng trong thập kỷ tới. Cùng với sự mở rộng đô thị là áp lực về hạ tầng, ô nhiễm và mật độ dân số tại nhiều thành phố lớn, đặt ra câu hỏi về chất lượng sống và những tác động lâu dài đến sức khỏe cư dân.

Trong bối cảnh đó, xu hướng dịch chuyển về các đô thị có mật độ dân cư vừa phải, nhiều cây xanh và mặt nước ngày càng rõ nét. Đà Nẵng nhiều năm liền được đánh giá là một trong những thành phố có môi trường sống tốt tại Việt Nam, với lợi thế biển, sông và cấu trúc đô thị mở.

Nhờ sở hữu lợi thế kép từ sông và biển cùng cấu trúc quy hoạch mở, Đà Nẵng luôn giữ vững vị thế là một trong những thành phố đáng sống nhất Việt Nam (Ảnh: Freepik).

Theo số liệu của ngành du lịch, năm 2024 thành phố đón khoảng 8-9 triệu lượt khách. Năm 2025, con số này tăng lên hơn 17 triệu lượt khách, trong đó lượng khách quốc tế tăng khoảng 25% so với năm trước. Cùng với du lịch, Đà Nẵng cũng trở thành điểm đến của cộng đồng người nước ngoài sinh sống dài hạn, đặc biệt tại các khu vực ven biển.

Cách Đà Nẵng khoảng hơn 30 phút di chuyển, Hội An đại diện cho một mô hình đô thị khác: quy mô nhỏ hơn, mật độ dân cư thấp và gắn với hệ sinh thái sông nước. Thành phố cổ này đón khoảng 5 triệu lượt khách mỗi năm và nhiều lần được các tạp chí như Travel + Leisure hay Condé Nast Traveler bình chọn là một trong những điểm đến hấp dẫn nhất thế giới.

Hội An mang đến một nhịp sống chậm rãi, chữa lành, nơi con người được kết nối sâu sắc với hệ sinh thái sông nước thanh bình (Ảnh: Đạt Phương Group).

Sự kết hợp giữa hai đô thị – một trung tâm kinh tế, một di sản văn hóa – tạo nên một trục sống đặc biệt tại miền Trung. Khoảng cách vừa phải giúp cư dân tiếp cận hạ tầng đô thị của Đà Nẵng trong khi vẫn tận hưởng nhịp sống chậm và môi trường tự nhiên tại Hội An.

Xu hướng này cũng thúc đẩy thị trường lưu trú dài ngày. Theo dữ liệu từ các nền tảng du lịch, thời gian lưu trú trung bình của khách quốc tế tại Đà Nẵng – Hội An sau đại dịch đã tăng lên khoảng 3,5-4 đêm, cao hơn mức trước năm 2019. Đồng thời, nhu cầu thuê nhà dài hạn của nhóm digital nomads (những người làm việc tự do, sử dụng công nghệ để hoàn thành công việc từ xa, sống dịch chuyển ở nhiều nơi trên thế giới) và người nước ngoài làm việc từ xa cũng gia tăng.

Sức khỏe thể chất, tinh thần và chất lượng cuộc sống trở thành thước đo mới cho giá trị không gian an cư lâu dài (Ảnh: Đạt Phương Group).

Khi môi trường sống được chứng minh có ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài, lựa chọn nơi ở dần vượt ra khỏi câu chuyện tiện ích hay vị trí trung tâm. Bởi sau cùng, giá trị của một nơi ở không chỉ được đo bằng hạ tầng hay mức giá thị trường, mà còn bằng khả năng mang lại những năm tháng sống khỏe mạnh và cân bằng.

Chính điều đó đang hình thành một xu hướng mới trong lựa chọn nơi an cư: tìm kiếm những môi trường sống có thể nâng cao sức khỏe thể chất, tinh thần và chất lượng cuộc sống trong dài hạn.