2025 là một năm rất đặc biệt, khi đất nước tiến hành “sắp xếp lại giang sơn”, chuyển sang hoạt động theo mô hình chính quyền 2 cấp, với hàng loạt những thay đổi mang tính bước ngoặt. Trong kỷ nguyên mới này, ngành y tế đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Từ các văn bản chỉ đạo của Quốc hội và Chính phủ liên quan đến phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Bộ Y tế xác định việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số vào công việc thường xuyên của ngành là nhiệm vụ trọng tâm và cấp thiết, đòi hỏi sự chủ động, quyết liệt, phối hợp chặt chẽ của tất cả các đơn vị, từ Trung ương đến địa phương.
Từ bối cảnh đó, ngành Y tế TPHCM đã đẩy mạnh chuyển đổi số, hướng tới hệ thống y tế hiện đại, thông minh, phục vụ người dân hiệu quả, để trong thời gian ngắn đạt được những thành quả vượt bậc.
Phóng viên Dân trí có cuộc trò chuyện với Thầy thuốc nhân dân, PGS.TS.BS Nguyễn Anh Dũng, Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM về vấn đề này.
Năm qua, ngành y tế TPHCM đã nỗ lực chuyển đổi số, hướng đến xây dựng y tế thông minh. Xin ông cho biết, việc triển khai hoạt động này có những thuận lợi và khó khăn, thách thức gì?
– Trong quá trình triển khai chuyển đổi số hướng tới xây dựng y tế thông minh, ngành Y tế TPHCM có nhiều thuận lợi căn bản. Trước hết là sự quan tâm, chỉ đạo sâu sát của Bộ Y tế, Thành ủy và UBND TPHCM; nhiều chủ trương, chương trình hành động, kế hoạch lớn đã được ban hành, tạo hành lang pháp lý và định hướng xuyên suốt cho toàn ngành.
Đặc biệt, thành phố đã ban hành Đề án “Y tế thông minh giai đoạn 2021-2025, tầm nhìn đến năm 2030”, là kim chỉ nam quan trọng để hệ thống y tế triển khai đồng bộ các nhiệm vụ chuyển đổi số, từ hạ tầng, cơ sở dữ liệu đến các ứng dụng phục vụ người dân.
Ngành Y tế TPHCM sớm xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ chiến lược, lấy người dân làm trung tâm. Trên tinh thần đó, chúng tôi triển khai đồng bộ nhiều nội dung như bệnh án điện tử, hồ sơ sức khỏe điện tử, tạo lập dữ liệu sức khỏe, khám chữa bệnh và hành nghề, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong chẩn đoán – điều trị, quản lý dịch bệnh và cải cách hành chính.
Nhận thức của đội ngũ lãnh đạo, cán bộ y tế về vai trò của chuyển đổi số ngày càng được nâng cao; nhiều mô hình, giải pháp đổi mới sáng tạo đã được thí điểm thành công và nhân rộng, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển y tế thông minh.
Tuy vậy, quá trình triển khai vẫn đối mặt với không ít thách thức. Hạ tầng công nghệ thông tin giữa các tuyến, các cơ sở y tế còn chưa đồng bộ; một số phần mềm, hệ thống đã lạc hậu, thiếu chuẩn dùng chung, gây khó khăn cho việc liên thông và khai thác dữ liệu. Nguồn nhân lực công nghệ thông tin chuyên sâu cho y tế còn hạn chế trong khi yêu cầu về quản trị dữ liệu, an toàn và an ninh thông tin ngày càng cao.
Cơ chế tài chính cho chuyển đổi số chưa thực sự theo kịp yêu cầu thực tiễn; thói quen làm việc truyền thống của một bộ phận nhân viên y tế và mức độ sẵn sàng tiếp cận dịch vụ y tế số của một bộ phận người dân vẫn là thách thức, khiến nhiều cơ sở y tế phải duy trì song song hồ sơ số và giấy trong một giai đoạn nhất định.
Trước thực tế khó khăn, thách thức nêu trên, Sở Y tế TPHCM cùng các đơn vị trực thuộc đã tìm cách vượt qua để thực hiện việc chuyển đổi số toàn diện, mạnh mẽ như thế nào? Xin ông chia sẻ những kết quả đạt được cụ thể?
– Trước những khó khăn, thách thức trong chuyển đổi số, Sở Y tế TPHCM xác định phương châm triển khai là quyết liệt, đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, lấy kết quả thực chất và khả năng lan tỏa làm tiêu chí đánh giá. Chuyển đổi số được xác định là một trong những chương trình hành động trọng tâm của Đảng bộ Sở Y tế giai đoạn 2021-2025, được cụ thể hóa bằng các nghị quyết, kế hoạch chuyên đề.
Đặc biệt, vai trò nêu gương, chỉ đạo trực tiếp, sáng tạo và quyết liệt của đồng chí Bí thư Đảng ủy – Giám đốc Sở Y tế đã tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong toàn ngành, giúp huy động và điều phối hiệu quả nguồn lực cho chuyển đổi số.
Kết quả nổi bật trước hết là triển khai bệnh án điện tử. Thực hiện Chỉ thị số 07/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, đến nay 163/164 bệnh viện trên địa bàn TPHCM đã triển khai bệnh án điện tử, đạt tỷ lệ 99,4%.
Trong đó, khoảng 64% bệnh viện công lập và 65% bệnh viện tư nhân đã triển khai ở quy mô toàn bệnh viện. Đây là bước tiến lớn, khẳng định quyết tâm và sự đồng thuận cao của toàn hệ thống, đồng thời tạo nền tảng quan trọng để hình thành kho dữ liệu lớn ngành y tế và tiến tới mô hình bệnh viện không giấy.
Song song đó, TPHCM đã mở rộng và chuẩn hóa các cơ sở dữ liệu chuyên ngành phục vụ quản lý và chăm sóc sức khỏe người dân. Đến nay, dữ liệu khám sức khỏe học sinh đã cập nhật cho gần 1,9 triệu em; dữ liệu khám sức khỏe người cao tuổi cho hơn 600.000 người. Các nền tảng quản lý sức khỏe cộng đồng được bổ sung dashboard phân tích, giúp nhận diện sớm nguy cơ, hỗ trợ công tác điều hành và xây dựng chính sách y tế dựa trên dữ liệu.
Một điểm nhấn quan trọng khác là ứng dụng AI trong quản lý nhà nước về y tế. TPHCM là địa phương tiên phong triển khai nền tảng AI giám sát, phát hiện và cảnh báo quảng cáo y tế có dấu hiệu vi phạm trên không gian mạng, tự động thu thập, đối chiếu dữ liệu hành nghề, phân tích, phân loại thông tin, hỗ trợ hiệu quả cho công tác kiểm tra, giám sát, bảo vệ quyền lợi và sức khỏe người dân.
Cùng với đó, chuyển đổi số trong cải cách hành chính và minh bạch thông tin tiếp tục được đẩy mạnh. Hệ thống tra cứu hành nghề y, dược được mở rộng, tích hợp thêm dữ liệu giấy phép hành nghề, giấy phép hoạt động; cơ sở dữ liệu kê khai giá dịch vụ khám, chữa bệnh được mở rộng, góp phần tăng tính công khai, minh bạch.
Đặc biệt, Sở Y tế vừa triển khai Dashboard tiếp nhận và theo dõi việc xử lý phản ánh của người dân trong lĩnh vực y tế, số hóa toàn bộ quá trình tiếp nhận – phân loại – xử lý – phản hồi, tăng tính minh bạch và trách nhiệm giải trình, đồng thời tạo nguồn dữ liệu để cải tiến chất lượng dịch vụ.
Có thể khẳng định, bằng cách tiếp cận bài bản nhưng linh hoạt, lấy các kết quả cụ thể để tạo đà lan tỏa, ngành Y tế TPHCM đã vượt qua những khó khăn ban đầu, đạt được những kết quả rõ nét, có chiều sâu trong chuyển đổi số năm 2025, tạo nền tảng vững chắc để tiếp tục triển khai các nhiệm vụ trọng tâm trong những năm tiếp theo.
Những kết quả này đã đem lại lợi ích thiết thực cho các cơ sở y tế và người dân như thế nào, thưa ông?
– Những kết quả đạt được trong chuyển đổi số thời gian qua đã mang lại lợi ích thiết thực, rõ nét cho cả cơ sở y tế và người dân, thể hiện đúng định hướng lấy người dân làm trung tâm phục vụ.
Đối với các cơ sở y tế, việc triển khai đồng bộ bệnh án điện tử và các hệ thống thông tin giúp chuẩn hóa quy trình chuyên môn, giảm mạnh hồ sơ giấy, tiết kiệm thời gian, chi phí vận hành và nâng cao hiệu quả quản lý. Dữ liệu khám chữa bệnh được số hóa, liên thông giúp bác sĩ tiếp cận đầy đủ thông tin người bệnh, hỗ trợ ra quyết định chính xác, hạn chế trùng lặp xét nghiệm, đồng thời tạo nền tảng cho ứng dụng AI trong chẩn đoán, điều trị và quản trị bệnh viện.
Các công cụ quản lý, dashboard điều hành và cơ sở dữ liệu dùng chung giúp lãnh đạo theo dõi hoạt động theo thời gian thực, tăng cường giám sát chất lượng dịch vụ, kịp thời phát hiện điểm nghẽn để cải tiến; việc kết nối, chia sẻ dữ liệu với cơ quan bảo hiểm xã hội cũng giúp quản lý chặt chẽ hơn hoạt động khám chữa bệnh và sử dụng quỹ bảo hiểm y tế.
Đối với người dân, chuyển đổi số cải thiện trực tiếp trải nghiệm khám chữa bệnh: người dân có thể đăng ký khám, đặt lịch hẹn, tra cứu thông tin hành nghề y dược, tiếp cận sổ sức khỏe điện tử, giảm thời gian chờ đợi và tăng tính an toàn, minh bạch trong quá trình sử dụng dịch vụ.
Việc tạo lập dữ liệu khám sức khỏe học sinh, người cao tuổi giúp ngành Y tế chuyển từ chăm sóc thụ động sang chủ động, phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật, xây dựng các chương trình can thiệp phù hợp cho từng nhóm đối tượng. Thông qua các hệ thống phản ánh, góp ý trực tuyến và dashboard theo dõi mức độ hài lòng, ngành Y tế có thêm công cụ để lắng nghe người dân, kịp thời điều chỉnh, cải thiện chất lượng phục vụ.
Đặc biệt, ứng dụng AI trong giám sát quảng cáo y tế trên không gian mạng đã góp phần bảo vệ người dân trước thông tin sai sự thật, nâng cao hiệu lực quản lý và củng cố niềm tin của xã hội đối với cơ quan y tế.
Có thể nói, chuyển đổi số không chỉ nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống y tế và hiệu quả quản lý, sử dụng quỹ bảo hiểm y tế, mà quan trọng hơn là mang lại lợi ích cụ thể, đo đếm được cho người dân, từng bước hình thành mô hình y tế thông minh, hiện đại, nhân văn và bền vững trên địa bàn thành phố.
Một trong những hoạt động nổi bật, điển hình của việc chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế là xây dựng hệ thống hồ sơ bệnh án điện tử tại các bệnh viện (EMR). Xin ông chia sẻ, việc triển khai bệnh án điện tử của TPHCM đã đạt đến giai đoạn nào, đã có thể liên thông với các cơ sở y tế tại các tỉnh thành khác trong khu vực phía Nam, cũng như hướng đến liên thông bệnh án điện tử trên phạm vi cả nước hay chưa?
– Có thể khẳng định, việc triển khai hồ sơ bệnh án điện tử (EMR) tại TPHCM đã bước sang giai đoạn cơ bản hoàn thành về độ bao phủ và chuyển trọng tâm sang liên thông, khai thác dữ liệu.
Thực hiện Chỉ thị số 07/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, đến nay TPHCM đã có 163/164 bệnh viện triển khai bệnh án điện tử, đạt tỷ lệ trên 99%; phần lớn các bệnh viện tuyến cuối, bệnh viện chuyên sâu đã triển khai ở quy mô toàn bệnh viện, thay thế cơ bản hồ sơ giấy. Đây là kết quả rất quan trọng, nhất là trong bối cảnh TPHCM có hệ thống y tế lớn, phức tạp và đóng vai trò trung tâm chỉ đạo tuyến cho khu vực phía Nam.
Về liên thông dữ liệu, hiện nay các hệ thống EMR tại TPHCM đã liên thông với hệ thống giám định bảo hiểm y tế, kết nối với các nền tảng dùng chung của Thành phố và từng bước chuẩn hóa theo các quy định, tiêu chuẩn kỹ thuật của Bộ Y tế.
Thông qua hoạt động chỉ đạo tuyến, hội chẩn từ xa, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật, dữ liệu y tế số đã bắt đầu được khai thác để hỗ trợ chuyên môn giữa các bệnh viện tuyến cuối của Thành phố với các cơ sở y tế tại các tỉnh, thành khu vực phía Nam, dù việc liên thông bệnh án điện tử theo nghĩa đầy đủ, xuyên suốt giữa các địa phương vẫn đang được tiếp tục hoàn thiện.
Trong thời gian tới, ngành Y tế TPHCM xác định liên thông bệnh án điện tử là bước phát triển tất yếu, không chỉ trong phạm vi Thành phố mà còn hướng đến liên thông vùng và toàn quốc.
Trên cơ sở các quy định mới của Bộ Y tế và định hướng xây dựng kho dữ liệu dùng chung ngành y tế, TPHCM đang tập trung chuẩn hóa dữ liệu, thống nhất mô hình kiến trúc, bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin, làm nền tảng để từng bước kết nối, chia sẻ dữ liệu bệnh án điện tử giữa các cơ sở y tế trong khu vực và trên cả nước, góp phần nâng cao chất lượng điều trị, hiệu quả chỉ đạo tuyến và bảo đảm quyền lợi liên tục của người bệnh.
Từ ngày 1/7, TPHCM cùng cả nước đã chuyển sang hoạt động theo mô hình chính quyền 2 cấp, hệ thống chăm sóc y tế cơ sở/ban đầu được Đảng, Chính phủ xác định đóng vai trò rất quan trọng. Ở góc độ chuyển đổi số, ngành y tế TPHCM đã xây dựng và củng cố, phát triển hệ thống y tế cơ sở thế nào? Trong năm 2026, ngành sẽ tập trung những nhiệm vụ trọng tâm nào?
– Ở góc độ chuyển đổi số, ngành Y tế TPHCM xác định y tế cơ sở/ban đầu là nền tảng của hệ thống chăm sóc sức khỏe, nhất là trong bối cảnh thành phố và cả nước chuyển sang mô hình chính quyền 2 cấp từ ngày 1/7.
Do đó, chúng tôi chưa thể tiếp cận chuyển đổi số theo hướng đầu tư dàn trải, mà tập trung trao cho y tế cơ sở những công cụ số thiết thực, giúp trạm y tế thực hiện tốt vai trò chăm sóc sức khỏe ban đầu, quản lý sức khỏe người dân và phòng bệnh từ sớm ngay tại cộng đồng.
Thời gian qua, TPHCM đã xây dựng và củng cố hệ thống y tế cơ sở trên nền tảng dữ liệu và công nghệ số: triển khai các nền tảng quản lý sức khỏe cộng đồng; tạo lập dữ liệu khám sức khỏe học sinh, người cao tuổi gắn với hồ sơ sức khỏe điện tử; đưa các ứng dụng như trí tuệ nhân tạo, telehealth, hội chẩn từ xa xuống tuyến cơ sở, góp phần nâng cao chất lượng chuyên môn ngay tại địa bàn dân cư.
Công tác quản lý, báo cáo, giám sát y tế cơ sở từng bước được số hóa, giảm áp lực hành chính để cán bộ y tế có thêm thời gian dành cho chuyên môn và phục vụ người dân.
Bước sang năm 2026, ngành Y tế TPHCM xác định chuyển đổi số tiếp tục là nhiệm vụ xuyên suốt, mang tính nền tảng, gắn chặt với mục tiêu nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân, củng cố y tế cơ sở và xây dựng y tế thông minh.
Một số định hướng trọng tâm gồm: xây dựng và khai thác hiệu quả Kho dữ liệu y tế TPHCM; hoàn thiện hệ thống quản lý và chăm sóc sức khỏe người dân gắn với hồ sơ sức khỏe điện tử, chuyển mạnh sang mô hình chăm sóc chủ động, phòng bệnh từ sớm và quản lý bệnh mạn tính tại y tế cơ sở; tiếp tục triển khai bệnh án điện tử theo hướng không giấy, chuẩn hóa dữ liệu và quy trình để sẵn sàng kết nối, liên thông giữa các tuyến và tiến tới liên thông trên phạm vi toàn quốc.
Ngành cũng sẽ đẩy mạnh ứng dụng AI và các công nghệ số trong y tế dự phòng, giám sát dịch bệnh, quảng cáo y tế, hỗ trợ chẩn đoán, điều trị và quản trị bệnh viện; triển khai đồng bộ chuyển đổi số đến tất cả các đơn vị trực thuộc thông qua các nền tảng cụ thể như: Dashboard tiếp nhận và giải quyết phản ánh của người dân; hệ thống quản lý nghiên cứu khoa học, sáng kiến cải tiến; kho dữ liệu và số hóa kho phác đồ điều trị; công khai giá dịch vụ kỹ thuật trên Cổng tra cứu khám chữa bệnh; tuân thủ đăng ký hành nghề và cập nhật dữ liệu nhân sự trên phần mềm quản lý nhân sự của Sở Y tế.
Cùng với đó là tăng cường đầu tư hạ tầng số, bảo đảm an toàn – an ninh thông tin và phát triển nguồn nhân lực số cho ngành, đặc biệt ở tuyến cơ sở.
Thông qua các nhiệm vụ và kế hoạch nêu trên, với cách tiếp cận lấy y tế cơ sở làm nền tảng, người dân làm trung tâm, dữ liệu và công nghệ là cột trụ, ngành Y tế TPHCM hướng tới mục tiêu để chuyển đổi số đi vào chiều sâu, góp phần xây dựng hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu vững mạnh, chủ động, thông minh, phù hợp với mô hình chính quyền 2 cấp và phục vụ người dân ngày càng tốt hơn trong năm 2026 và các năm tiếp theo.
Xin cảm ơn những chia sẻ quý báu của ông!
Thiết kế: Tuấn Huy
Nguồn: https://dantri.com.vn/suc-khoe/nganh-y-te-tphcm-chuyen-doi-so-2026-de-benh-vien-bot-giay-dan-bot-cho-doi-20260225112830192.htm
