Ngoại trưởng Trung Quốc: Cuộc chiến ở Trung Đông không nên xảy ra ngay từ đầu

Báo Nikkei đưa tin, trong cuộc họp báo bên lề Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc Trung Quốc ngày 8-3, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã đưa ra những tuyên bố đáng chú ý về cuộc khủng hoảng tại Trung Đông – hiện đã bước sang tuần thứ 2.

Đây là một trong những sự kiện được theo dõi chặt chẽ nhất tại Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc Trung Quốc năm nay, sau khi phiên chất vấn truyền thống với Thủ tướng Trung Quốc bị hủy bỏ từ hai năm trước.

Ông Vương Nghị đã trả lời tổng cộng 21 câu hỏi, trong đó có khoảng một nửa từ các cơ quan thông tấn nước ngoài.

5 “nguyên tắc cơ bản” cho cuộc xung đột Iran

Nhận định về chiến dịch tập kích của Mỹ và Israel nhắm vào Iran, ông Vương Nghị mô tả tình hình hiện tại ở Trung Đông là “một cuộc chiến lẽ ra không nên xảy ra ngay từ đầu”.

Ông nhắc lại lời kêu gọi lệnh ngừng bắn của Bắc Kinh, đồng thời đề xuất 5 “nguyên tắc cơ bản” cho tất cả các bên, bao gồm tôn trọng chủ quyền quốc gia; không lạm dụng sức mạnh quân sự; không can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia khác; cam kết tìm kiếm các giải pháp chính trị cho các vấn đề; các cường quốc cần có những hành động mang tính xây dựng.

Bà Sachi Sakanashi, Giám đốc Viện Kinh tế Trung Đông Nhật Bản tại Viện Kinh tế năng lượng có trụ sở ở thủ đô Tokyo của Nhật Bản, nhận định: “Trung Quốc sẽ không chỉ đứng về phía Iran, vì nước này có quan hệ tốt với cả các quốc gia vùng Vịnh khác và muốn duy trì những mối quan hệ này với cả hai bên”.

Ngoài ra, vị Ngoại trưởng cho biết Trung Quốc sẵn sàng sử dụng ảnh hưởng của mình với tư cách là một “cường quốc có trách nhiệm” để giúp giải quyết cuộc khủng hoảng ở Dải Gaza, nơi bị ảnh hưởng bởi cuộc xung đột Israel – Hamas từ hồi tháng 10-2023.

Bác bỏ trật tự G2

Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến thăm Bắc Kinh vào cuối tháng này để gặp gỡ Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Tại cuộc họp báo ngày 8-3, ông Vương Nghị không đưa ra bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy cuộc hội nghị thượng đỉnh này sẽ bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến ở Iran.

“Việc thiếu hợp tác giữa hai nước chỉ dẫn đến hiểu lầm và phán đoán sai, làm leo thang thành đối đầu. Điều cần thiết hiện nay là cả hai bên phải chuẩn bị kỹ lưỡng để tạo ra một môi trường thuận lợi nhằm giải quyết những khác biệt hiện có và loại bỏ những can thiệp không cần thiết”, nhà ngoại giao cảnh báo.

Trong cuộc họp báo, ông Vương Nghị khẳng định Liên hợp quốc là nền tảng của cộng đồng quốc tế. Tuy nhiên ông cho rằng tổ chức này cần phải “bắt kịp thời đại” và đẩy nhanh các cuộc cải cách, bao gồm tăng cường vai trò của các nước đang phát triển ở phía Nam Bán cầu.

Bộ trưởng Trung Quốc bác bỏ ý tưởng mô hình G2 – Mỹ và Trung Quốc điều khiển các vấn đề thế giới. Thuật ngữ này thu hút sự chú ý trở lại sau khi ông Trump đề cập đến nó trên mạng xã hội năm ngoái.

Ông nói trong khi “Trung Quốc và Mỹ chắc chắn có ảnh hưởng đáng kể đến thế giới, chúng ta không nên quên rằng trên hành tinh này có hơn 190 quốc gia”.

Đối với Nga, ông Vương Nghị khẳng định hai nước có “sự đồng thuận chiến lược và hợp tác chiến lược chặt chẽ nhất”, đặc biệt về các quy tắc và trật tự quốc tế.

Ông mô tả mối quan hệ với châu Âu đang “ấm dần lên” nhưng kêu gọi các quốc gia ở lục địa già cần công nhận Trung Quốc là “đối tác toàn cầu” thay vì là đối thủ cạnh tranh.

Về vấn đề Biển Đông, ông dẫn chứng việc lực lượng Cảnh sát biển Trung Quốc cứu hộ các thủy thủ Philippines hồi tháng 1 là minh chứng cho tinh thần hợp tác. Đồng thời thúc giục các bên hoàn tất Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) trong năm nay.