Nguy cơ khủng hoảng nhân đạo từ làn sóng tị nạn chiến tranh tại Iran

Một nhóm người nhập cảnh vào Thổ Nhĩ Kỳ từ biên giới Iran (Ảnh: Reuters).

Theo Cao uỷ Liên hợp quốc về Người tị nạn (UNHCR), khoảng 3,2 triệu người Iran đã phải di tản nội địa, chủ yếu từ Tehran, sau đợt oanh tạc dữ dội ngày 13/3. Dù nhu cầu cứu trợ cấp bách, phần lớn các nước láng giềng vẫn đóng cửa biên giới từ ngày 28/2, chỉ ưu tiên cho công dân nước thứ ba quá cảnh về nước.

Những lựa chọn nghiệt ngã

Trong dòng người ly tán, mỗi cá nhân đều mang một nỗi niềm riêng. Pourkaz (32 tuổi) đã vượt gần 1.500km đến biên giới vùng núi cao với hy vọng được an toàn tại thành phố Van, Thổ Nhĩ Kỳ. Cô chia sẻ: “Nếu chiến tranh không kết thúc, có lẽ tôi sẽ quay về và chấp nhận cái chết”.

Ngược lại với Pourkaz, Leila Rabetnezhadfard (45 tuổi) lại chọn con đường trở về. Khi tiếng súng nổ ra, cô đang ở Istanbul để chuẩn bị kết hôn với một giáo sư người Đức. Cô quyết định hoãn hôn lễ để về Shiraz chăm sóc gia đình: “Làm sao tôi có thể an lòng tại Istanbul khi gia đình đang kẹt giữa vùng chiến sự? Tôi sẽ không rời đi cho đến khi cuộc chiến kết thúc”.

Hiện tại, Liên hợp quốc ước tính, mỗi ngày chỉ có khoảng 1.300 người chạy sang Thổ Nhĩ Kỳ, thậm chí có những ngày số người quay về còn nhiều hơn số người rời đi.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo tình hình có thể thay đổi nếu cơ sở hạ tầng thiết yếu của Iran bị phá hủy, điều này có thể dẫn đến những làn sóng di cư khổng lồ đổ sang các nước láng giềng như: Pakistan, Afghanistan, Turkmenistan, Azerbaijan, Armenia, Thổ Nhĩ Kỳ và Iraq.

Alex Vatanka, chuyên gia từ Viện Trung Đông, nhận định: “Nếu Tehran – thành phố 10 triệu dân mất nguồn nước, người dân buộc phải di chuyển”.

Bản đồ các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào Iran tính đến hết ngày 17/3 (Ảnh: Rybar).

Cửa ngõ châu Âu và các nước láng giềng cùng “lên dây cót” ứng phó