Nhìn lại 5 sân bay hiện hữu trong quy hoạch tổng thể thủ đô Hà Nội

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành thông báo kết luận của Thường trực Chính phủ về Quy hoạch tổng thể thủ đô Hà Nội.

Liên quan đến đề xuất xây sân bay thứ 2 tại Hà Nội, Thường trực Chính phủ lưu ý thành phố cần đánh giá tiềm năng, ưu thế cạnh tranh của sân bay thứ 2 với các sân bay lân cận của Hà Nội; nghiên cứu phát triển kinh tế sân bay phải gắn với sự phát triển của các khu thương mại tự do, dịch vụ logistics bảo đảm hiện đại, phù hợp, hiệu quả.

Thực tế, Hà Nội hiện có 5 sân bay gồm Nội Bài, Gia Lâm, Bạch Mai và hai sân bay quân sự Hòa Lạc, Miếu Môn. Tuy nhiên, toàn bộ chuyến bay dân dụng (gồm nội địa và quốc tế) đều tập trung ở Nội Bài.

Nội Bài – cửa ngõ hàng không quốc tế của miền Bắc

Cảng hàng không quốc tế Nội Bài là sân bay lớn nhất miền Bắc, nằm cách trung tâm Hà Nội khoảng 40km. Đây là đầu mối giao thông hàng không quan trọng của cả nước, cùng với Tân Sơn Nhất, Long Thành và Đà Nẵng tạo thành trục chính của mạng bay nội địa và quốc tế.

Sân bay hiện có hai đường cất hạ cánh dài 3.200m và 3.800m, đạt cấp 4E theo tiêu chuẩn ICAO, có thể tiếp nhận các loại máy bay thân rộng như B787, A350. Tuy nhiên, Nội Bài hiện chưa đủ điều kiện khai thác thương mại máy bay A380.

Sân bay Nội Bài (Ảnh: Tiến Tuấn).

Về công suất, nhà ga quốc tế T2 đưa vào khai thác từ năm 2014 với thiết kế 10 triệu hành khách/năm nhưng đã vượt công suất từ năm 2019, khi lượng khách đạt hơn 11,4 triệu lượt. Theo quy hoạch, nhà ga này cần được nâng cấp lên 15 triệu khách/năm, đồng thời nghiên cứu mở rộng sân bay về phía nam.

Hiện Nội Bài vừa phục vụ dân dụng, vừa có chức năng quân sự.

Về quy hoạch, tổng diện tích Cảng hàng không quốc tế Nội Bài được xác định khoảng 696,8ha, trong đó hiện có 544ha và cần mở rộng thêm 152,8ha. Đáng chú ý, phần diện tích do quân sự quản lý lên tới 436,7ha.

Gia Lâm – sân bay nội địa quy mô nhỏ

Cảng hàng không Gia Lâm nằm cách trung tâm Hà Nội khoảng 10km về phía đông bắc, hiện có đường băng dài khoảng 2.000m, phục vụ các loại máy bay nhỏ như ATR-72, AN26.

Theo quy hoạch, Gia Lâm đóng vai trò sân bay nội địa cho các chuyến bay ngắn, bay taxi, hàng không chung và hoạt động triển lãm. Công suất thiết kế đạt khoảng 167.000 hành khách/năm.

Một hoạt động triển lãm diễn ra tại sân bay Gia Lâm (Ảnh: Thành Đông).

Hiện Gia Lâm vừa phục vụ dân dụng, vừa có chức năng quân sự.

Quy hoạch diện tích đất của sân bay Gia Lâm vào khoảng 302,6ha. Trong đó, diện tích do hàng không dân dụng quản lý là 91,7ha, diện tích dùng chung với quân sự là 66,4ha và phần lớn còn lại, khoảng 144,4 ha, do quân sự quản lý.

Bạch Mai – sân bay lịch sử gần như không còn hoạt động

Sân bay Bạch Mai nằm ở phía nam Hà Nội, cách trung tâm khoảng 3km, được xây dựng từ thời Pháp. Tuy nhiên, theo thời gian, sân bay này đã bị thu hẹp đáng kể.

Hiện Bạch Mai hầu như không còn phục vụ máy bay cánh cố định, chủ yếu sử dụng cho trực thăng và thuộc quản lý của Bộ Quốc phòng, nên vai trò trong mạng lưới hàng không dân dụng gần như không đáng kể.

Ngoài các sân bay trên, Hà Nội còn có hai sân bay quân sự là Hòa Lạc (phía tây) và Miếu Môn (phía tây nam). Các sân bay này chủ yếu phục vụ mục đích quốc phòng, không khai thác dân dụng.

Một buổi biểu diễn máy bay mô hình tại sân bay Hòa Lạc (Ảnh: Mạnh Quân).

Hà Nội muốn xây thêm sân bay

Hà Nội cho biết muốn xây dựng cảng hàng không ở phía nam. Sân bay này dự kiến đặt tại khu vực các xã Trầm Lộng, Đồng Tân, Minh Đức và Kim Đường (huyện Ứng Hòa cũ), cách trung tâm thành phố khoảng 40km. Quy mô diện tích sân bay khoảng 1.300-1.500ha.

Cảng hàng không này được xác định có chức năng hỗ trợ cho Nội Bài, phục vụ vận tải hành khách trong nước và quốc tế, đồng thời góp phần tăng cường năng lực kết nối của Thủ đô với các khu vực trong và ngoài nước.

Theo định hướng quy hoạch, sân bay mới có công suất dự kiến đạt 30-50 triệu hành khách/năm và khoảng 1 triệu tấn hàng hóa/năm.

Định hướng quy hoạch cảng hàng không thứ hai của Thủ đô (Ảnh: Hà Nội).

Về thông số kỹ thuật, sân bay sẽ có đường cất hạ cánh dài khoảng 3.600m, rộng 45m; đường lăn song song dài khoảng 3.000m, rộng 23m. Hệ thống đường lăn được thiết kế đáp ứng yêu cầu khai thác an toàn, cùng với đài kiểm soát không lưu và các hạng mục hạ tầng kỹ thuật liên quan.

Để phục vụ phát triển lâu dài, thành phố sẽ dự trữ quỹ đất và hạ tầng tại khu vực phía nam để xây dựng cảng hàng không thứ hai của vùng Thủ đô Hà Nội. Thời điểm đầu tư xây dựng sẽ được xác định trên cơ sở đánh giá nhu cầu phát triển trong từng giai đoạn.

Quy hoạch cũng định hướng kết nối sân bay với đô thị Phú Xuyên theo mô hình “đô thị sân bay”. Khu vực này được kỳ vọng hình thành trung tâm đầu mối dịch vụ vận tải tổng hợp, kết nối nhiều loại hình giao thông như hàng không, đường sắt, đường thủy và đường bộ.

Theo đó, khu vực sân bay phía nam sẽ trở thành một đầu mối giao thông quan trọng của vùng phía bắc, đồng thời là đô thị cửa ngõ phía nam của Thủ đô Hà Nội.

Hệ thống giao thông kết nối sân bay dự kiến gồm hai tuyến cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ và Chợ Bến – Yên Mỹ; hai trục đô thị là Ngọc Hồi – Phú Xuyên và trục kinh tế phía nam.

Ngoài ra, tuyến đường sắt đô thị số 9 dự kiến sẽ kết nối từ Ngọc Hồi – Thường Tín – sân bay thứ hai vùng Thủ đô – Phú Xuyên. Quy hoạch cũng tính toán bố trí một ga đường sắt tốc độ cao gần khu vực sân bay.

Thành phố cũng dự kiến dự trữ hành lang phát triển các tuyến giao thông phía Nam, bao gồm các trục kết nối Đông – Tây và các tuyến đường sắt đô thị nối từ trung tâm Hà Nội tới sân bay.

Trong giai đoạn chưa triển khai dự án, khu vực quy hoạch sân bay sẽ được quản lý phát triển phù hợp nhằm đảm bảo quỹ đất cho dự án trong tương lai. Người dân trong khu vực vẫn có thể tiếp tục sử dụng đất tạm thời cho sản xuất và sinh sống theo quy định.