Nơi làm sạch, tiệt khuẩn cho hàng trăm bộ dụng cụ, thiết bị mổ mỗi ngày

14h15, một xe đẩy chứa các dụng cụ, thiết bị y tế đã qua sử dụng từ phòng mổ được chuyển xuống Đơn vị Tiệt khuẩn trung tâm (CSSD) thuộc Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn, Bệnh viện Quân y 103 để tiến hành xử lý, làm sạch và tiệt trùng.

“Chúng tôi tiếp nhận, xử lý số lượng dụng cụ mổ, thiết bị y tế của 70 – 100 ca mổ mỗi ngày. Đây là chốt chặn quan trọng nhất để phòng ngừa, ngăn chặn và giảm thiểu tối đa nguy cơ lây nhiễm liên quan đến các dịch vụ y tế”, Trung tá, ThS.BS Trịnh Hữu Nghĩa, Phó Chủ nhiệm Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn, Bệnh viện Quân y 103 cho biết.

Nhân viên y tế bắt buộc phải mang phương tiện phòng hộ đầy đủ gồm tạp dề chống thấm nước, găng tay cao su dày, kính che mặt, khẩu trang và ủng cách ly để giảm nguy cơ phơi nhiễm trong quá trình tiếp nhận và làm sạch tại khu bẩn. 

Các dụng cụ phải được làm sạch bằng hóa chất enzyme đa men với nhiều phương pháp xử lý.

Dụng cụ sẽ được cọ rửa dưới vòi nước. Với các dụng cụ có nòng ống dài và hẹp, nhân viên phải sử dụng chổi cọ nòng đúng kích cỡ kết hợp súng bơm nước áp lực cao để đẩy sạch cặn bẩn.

Sau khi bề mặt được làm sạch, chúng tiếp tục được đưa vào hệ thống máy rửa siêu âm, máy rửa tự động để tối ưu quá trình làm sạch.

“Sóng siêu âm sử dụng năng lượng cơ học tạo ra các bọt khí li ti, giúp phá vỡ rào cản và đẩy sâu dung dịch enzyme vào các khe kẽ, khớp nối khó tiếp cận. Enzyme phát huy tác dụng hóa sinh để cắt đứt cấu trúc của chất bẩn, sóng siêu âm tiếp tục quét sạch mọi mảnh vỡ đã bị phân hủy để làm sạch triệt để”, BS Nghĩa nói.

Dụng cụ được chuyển sang khu sạch qua các cửa trung chuyển. Tại đây, mọi nhân viên đều phải vệ sinh tay, đội mũ trùm kín tóc, đeo khẩu trang và mặc trang phục phòng sạch chuyên dụng.

Theo BS Nghĩa, mọi khâu trong công tác xử lý dụng cụ y tế tại đây là chu trình quản lý theo nguyên tắc luồng một chiều, đồ bẩn và đồ sạch tuyệt đối không được đi ngược chiều hay giao nhau để tránh tái nhiễm.

Từng dụng cụ được nhân viên y tế dùng kính lúp soi độ sạch, rỉ sét. Quá trình này đảm bảo không còn chất bẩn còn bám trên dụng cụ trước khi đóng gói, đồng thời phát hiện các thiết bị không đạt tiêu chuẩn sử dụng.

Số thiết bị, dụng cụ đạt chuẩn sạch, khô, nguyên vẹn sẽ được đưa vào dây chuyền đóng gói, sử dụng máy ép túi tự động để niêm phong miệng túi, tránh để không khí, vi khuẩn có cơ hội xâm nhập vào bên trong. 

Mọi lô dụng cụ đều phải trải qua giám sát chất lượng khắt khe bằng chỉ thị vật lý, hóa học và sinh học trước khi được cấp phát sử dụng. Chúng được theo dõi, truy vết bằng dán nhãn ghi rõ mã lô, ngày tiệt khuẩn, hạn sử dụng và đặt các chỉ thị hóa học.

Trước khi được đưa vào hệ thống lưu trữ, số dụng cụ, thiết bị sẽ tiếp tục trải qua quá trình tiệt khuẩn bằng các hệ thống máy móc hiện đại như máy hấp hơi nước, máy Plasma…

Tùy theo tính chất dụng cụ mà thiết bị được đưa vào các hệ thống tiệt trùng khác nhau. Với các dụng cụ bằng kim loại, chúng được tiệt khuẩn bằng hơi nước bão hòa ở nhiệt độ cao (121ºC hoặc 134ºC).

“Những thiết bị nội soi, camera hay dây dẫn bằng nhựa, cao su không chịu được nhiệt độ cao, chúng tôi sử dụng phương pháp tiệt trùng nhiệt độ thấp bằng Plasma hay khí EO xâm nhập sâu vào các chi tiết tinh vi để tiêu diệt vi khuẩn, mầm bệnh có nguy cơ mà không làm hỏng dụng cụ”, BS Nghĩa cho biết thêm.

Số dụng cụ đảm bảo chất lượng, đã được làm sạch và kiểm tra kỹ càng sẽ được vận chuyển sang khu vực kho lưu trữ vô khuẩn để chuẩn bị sử dụng những lần tiếp theo.

“Việc sử dụng các loại máy làm sạch, tiệt trùng không chỉ giúp chúng tôi tăng hiệu quả trong việc làm sạch, vô khuẩn, vô trùng thiết bị, dụng cụ mà còn giảm thời gian nhân viên y tế phải thao tác trực tiếp, tránh phơi nhiễm với máu, dịch tiết… trong quá trình xử lý”, BS Nghĩa nói thêm.

Bên cạnh quy trình tiệt trùng, xử lý dụng cụ y tế, việc giám sát kiểm soát nhiễm khuẩn cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế tới mức thấp nhất các nguy cơ nhiễm khuẩn bệnh viện xảy ra cho người bệnh và nhân viên y tế.

Tổ giám sát nhiễm khuẩn sử dụng hệ thống camera tại các khu vực trọng yếu (phòng mổ, phòng hồi sức…) kết hợp với những cuộc đi buồng kiểm tra đột xuất. Mọi dữ liệu về sự tuân thủ kiểm soát nhiễm khuẩn đều được “chấm điểm” trực tiếp trên phần mềm chuyên dụng, giúp đưa ra các nhắc nhở và phản hồi tức thời.

Thông tin sẽ được cập nhật liên tục trên ứng dụng giám sát để Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn có thể dự đoán biến động, có số liệu để tìm ra các khoa có nguy cơ lây nhiễm để có các phương án xử trí khi cần thiết.

Đặc biệt, tại các khoa điều trị bệnh nhân nặng như trung tâm Hồi sức cấp cứu chống độc, Khoa Đột quỵ hay khoa Truyền nhiễm, nơi người bệnh phải gắn nhiều thiết bị xâm lấn, việc đảm bảo kiểm soát nhiễm khuẩn càng được đặt lên hàng đầu.

“Việc quản lý, kiểm soát nhiễm khuẩn được chúng tôi đặc biệt chú trọng để đảm bảo an toàn, tránh lây nhiễm chéo trong bệnh viện để người bệnh sớm hồi phục, tránh để việc điều trị lâu dài gây tốn kém cho người bệnh”, BS Nghĩa cho biết.

Ảnh: Đỗ Ngọc Lưu

Video: Thương Huyền