Ông Trump ký sắc lệnh ưu tiên bán vũ khí cho đồng minh có chi tiêu quốc phòng cao

Theo Hãng tin Reuters, sắc lệnh mang tên “America First Arms Transfer Strategy” (Chiến lược chuyển giao vũ khí nước Mỹ trên hết), đánh dấu bước chuyển đáng kể trong cách Mỹ phân bổ và xử lý các đơn hàng vũ khí cho nước ngoài.

Theo đó, các cơ quan liên bang được yêu cầu ưu tiên bán vũ khí cho những đối tác đã đầu tư đáng kể vào năng lực tự vệ và có vị trí địa chính trị then chốt với an ninh khu vực.

Nhà Trắng cho biết động thái này nhằm đẩy nhanh tiến độ bàn giao vũ khí do Mỹ sản xuất cho các đồng minh được xem là thiết yếu, đồng thời tận dụng các đơn đặt hàng từ nước ngoài để mở rộng năng lực sản xuất trong nước, qua đó hỗ trợ ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ. Sắc lệnh không nêu tên bất kỳ quốc gia cụ thể nào sẽ được hưởng lợi từ thay đổi này.

Trong tài liệu thông tin kèm theo, Nhà Trắng nhấn mạnh các thương vụ bán vũ khí trong tương lai sẽ “ưu tiên lợi ích của nước Mỹ”, thông qua việc sử dụng nguồn vốn và đơn đặt hàng từ nước ngoài để xây dựng công suất và chuỗi sản xuất quốc phòng nội địa.

Theo chiến lược mới, Bộ trưởng Quốc phòng, Ngoại trưởng và Bộ trưởng Thương mại Mỹ được giao nhiệm vụ xây dựng danh mục các hệ thống và nền tảng vũ khí được ưu tiên chào bán, đồng thời xác định những cơ hội xuất khẩu phù hợp với các mục tiêu an ninh và công nghiệp của chính quyền.

Trong nhiều thập kỷ, hoạt động bán vũ khí của Mỹ chủ yếu tuân theo nguyên tắc “ai đến trước được phục vụ trước”. Việc trao quyền ưu tiên cho một quốc gia cụ thể thường chỉ diễn ra sau khi vượt qua nhiều rào cản thủ tục phức tạp.

Theo Nhà Trắng, cách tiếp cận như trước đây đã dẫn đến tình trạng tồn đọng đơn hàng và chậm giao vũ khí, khi các đơn đặt hàng không phù hợp với năng lực sản xuất thực tế của Mỹ.

Sắc lệnh mới cũng yêu cầu tinh giản các quy trình hành chính, bao gồm tăng cường cơ chế giám sát việc sử dụng vũ khí sau bàn giao và thủ tục chuyển giao cho bên thứ ba, nhằm giảm chậm trễ và nâng cao tính minh bạch.

Động thái này được đưa ra trong bối cảnh các nước thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) năm 2025 đã ủng hộ mục tiêu nâng chi tiêu quốc phòng lên mức 5% GDP, đồng thời tái khẳng định cam kết phòng thủ tập thể.

Theo giới quan sát, chiến lược mới của chính quyền ông Trump phản ánh nỗ lực kết hợp lợi ích an ninh quốc gia với mục tiêu phục hồi công nghiệp trong nước, đồng thời gửi thông điệp rõ ràng tới các đồng minh rằng mức độ cam kết tài chính cho quốc phòng sẽ ngày càng đóng vai trò then chốt trong quan hệ an ninh với Washington.