Hệ thống phòng không Patriot của Mỹ khai hỏa (Ảnh: ZUMA Press).
Phòng không Mỹ: “Hết nạc, vạc đến xương”
Chiến dịch “Cơn thịnh nộ dữ dội” nhằm vào Iran, dường như không diễn ra theo kịch bản mà Washington và Tel Aviv hoạch định, khi Tehran đang gây áp lực không nhỏ lên hệ thống phòng không của Mỹ, Israel và các nước đồng minh của Mỹ ở Trung Đông.
Dự đoán của một số chuyên gia phương Tây, rằng tên lửa phòng không của liên minh chống Iran sẽ chỉ còn đủ dùng thêm một tuần nữa, có thể trở thành sự thật. Thông tin các nước vùng Vịnh Ba Tư ủng hộ Mỹ và Israel đang nhanh chóng hết đạn tên lửa phòng không phần nào đã được xác nhận.
Trong khi đó, Iran đã tích trữ một lượng lớn tên lửa, sử dụng chiến thuật làm suy yếu đối phương bằng cách ồ ạt phóng UAV tự sát và tên lửa giá rẻ vào các căn cứ quân sự, sân bay,…, buộc đối phương phải tiêu hao số tên lửa đánh chặn rất đắt tiền.
Có thông tin cho rằng đạn tên lửa phòng không thế hệ cũ đã được Mỹ đưa vào sử dụng vì tên lửa thế hệ mới cạn kiệt hoặc chưa kịp bổ sung. Quân đội Mỹ đóng tại Qatar dường như bắt đầu sử dụng tên lửa phiên bản PAC-2 để chống lại các cuộc tấn công của Iran.
Những bức ảnh về mảnh vỡ tên lửa, phóng đi từ một hệ thống Patriot triển khai ở Qatar, đã xuất hiện trên mạng, được cho là các bộ phận của đạn PAC-2 sản xuất từ năm 2000.
Mảnh vỡ nghi là đạn tên lửa Patriot PAC-2 thế hệ cũ, được phát hiện ở Qatar (Ảnh: Telegram).
Nếu những hình ảnh được công bố là chính xác, điều này có thể cho thấy sự giảm sút trong kho dự trữ tên lửa PAC-3 hiện đại hơn, buộc các kíp chiến đấu phòng không của Mỹ phải sử dụng đạn thuộc phiên bản cũ hơn.
Tên lửa PAC-2 được sản xuất từ năm 2000 và được cất giữ như một loại dự phòng; trước đó hầu như không còn được Mỹ và Israel sử dụng.
Thậm chí, Israel từng “chê” loại tên lửa này và đã loại khỏi biên chế chiến đấu để tái xuất cho Ukraine vào năm ngoái. Nhưng bây giờ, chúng lại được quân đội Mỹ dùng để đánh chặn tên lửa đạn đạo Iran.
Các nguồn tin của Washington Post cho rằng quân đội Mỹ đã phóng hàng trăm tên lửa đánh chặn tiên tiến nhất PAC-3 MSE và giờ đây họ có thể sẽ phải ưu tiên chúng cho những mục tiêu chọn lọc trong những ngày tới.
Vì sao nguồn đạn tên lửa đánh chặn của Mỹ nhanh chóng cạn kiệt?
Việc Mỹ tiêu thụ nhiều tên lửa Patriot được giải thích bởi cả các cuộc tấn công quy mô lớn bằng UAV cảm tử và tên lửa đạn đạo của Iran, cũng như việc cung cấp tên lửa phòng không cho các đồng minh, bao gồm Ukraine.
Để đánh chặn tên lửa từ lực lượng Houthi và Iran, quân đội Mỹ thường xuyên phải triển khai hệ thống THAAD và tên lửa Patriot rất đắt tiền.
Những vũ khí hiện đại này được sản xuất với tốc độ chậm chạp, nhưng lại được sử dụng với tốc độ “đáng kinh ngạc”. Dữ liệu cho thấy, chỉ riêng năm ngoái, quân đội Mỹ đã phóng 150 tên lửa đánh chặn THAAD để bảo vệ Israel.
Tên lửa Patriot của Mỹ gặp sự cố khi Iran tấn công căn cứ tại Qatar (Video: RT).
Điều đáng chú ý là kể từ khi được triển khai vào năm 2010, tổng số tên lửa đánh chặn THAAD được đặt hàng chưa đến 650 quả. Chuỗi hoạt động này đã làm cạn nguồn lực một cách rõ rệt, thậm chí có thể nói là giảm hơn một nửa.
Cuộc “khủng hoảng” đạn tên lửa này không phải là ngẫu nhiên, mà là kết quả của việc các đối thủ của Mỹ đã sử dụng chủ yếu vũ khí tấn công là tên lửa và UAV, thay vì bằng máy bay chiến đấu.
Mỹ cũng là quốc gia gần như duy nhất ở phương Tây liên tục cung cấp tên lửa đánh chặn cho Ukraine để chống lại những “cơn mưa tên lửa” của Nga. Đặc biệt, giờ đây, các cuộc chiến ở Trung Đông dẫn đến lượng tiêu thụ đạn vượt xa khả năng bổ sung.
Trong khi đó, Lầu Năm Góc được cho là thiếu kế hoạch mua sắm dài hạn, và các nhà thầu quốc phòng không muốn mở rộng sản xuất do thiếu đơn hàng ổn định, dẫn đến tình trạng trì trệ kéo dài trong sản xuất tên lửa và máy bay đánh chặn.
Ngay cả bây giờ, việc cố gắng đẩy nhanh sản xuất của các nhà thầu Mỹ vẫn phải đối mặt với những vấn đề nan giải về chuỗi cung ứng và thiếu hụt lao động lành nghề.
Ban đầu, Mỹ hy vọng đồng minh Israel có thể chia sẻ gánh nặng, tuy nhiên, thực tế là chính Israel cũng đang gặp khó khăn, với hệ thống đánh chặn Arrow-3 đang cạn nguồn dự trữ, khiến chúng giảm hiệu suất chiến đấu.
Trong bối cảnh xung đột Trung Đông vẫn đang diễn ra ác liệt, nếu Iran tiếp tục kéo dài cuộc tấn công tên lửa và UAV quy mô lớn, lượng vũ khí dự trữ quan trọng của Mỹ có thể sẽ cạn kiệt nhanh hơn nữa.
Mỹ ấp ủ những mục tiêu đầy tham vọng, khi cố gắng duy trì khả năng răn đe trên nhiều mặt trận cùng lúc: “dập tắt” sự hỗn loạn ở Trung Đông, theo dõi sát sao các diễn biến ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương và kiềm chế Nga.
Tuy nhiên, sức mạnh công nghiệp và nguồn dự trữ vũ khí của nước này đơn giản là không thể đáp ứng được những tham vọng quá lớn như vậy. Kho vũ khí cuối cùng cũng có hạn và bây giờ họ phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn cung.
Các chuyên gia lưu ý rằng, những diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc phần lớn vào khả năng của Mỹ và Israel trong việc nhanh chóng gây thiệt hại đáng kể cho kho dự trữ tên lửa đạn đạo và bệ phóng của Iran. Nếu không, cường độ sử dụng tên lửa cao của Iran có thể dẫn đến khả năng đánh chặn phòng không của Mỹ và đồng minh trở nên khó khăn hơn đáng kể.
Kịch bản này được xem xét dựa trên giả định rằng Iran vẫn duy trì được tiềm lực tấn công đáng kể và có khả năng bổ sung kho dự trữ UAV và tên lửa sau các sự kiện năm ngoái.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/phong-khong-my-cang-thang-doi-pho-ten-lua-iran-het-nac-vac-den-xuong-20260305172329950.htm
