Tăng trưởng dựa vào năng suất, đổi mới sáng tạo

Ngày 8-1, Chính phủ tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn quốc với các tỉnh, thành để đánh giá kết quả năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Chính phủ và chính quyền địa phương. Tổng Bí thư Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo hội nghị.

Cùng tham dự hội nghị tại trụ sở Chính phủ có các Ủy viên Bộ Chính trị: Chủ tịch nước Lương Cường, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú và lãnh đạo các ban, bộ, ngành, địa phương.

Tăng trưởng thuộc nhóm dẫn đầu

Báo cáo tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng đã nêu bật các điểm sáng trong bức tranh kinh tế – xã hội năm 2025.

Trong đó, tăng trưởng GDP năm 2025 đạt 8,02%, đưa Việt Nam thuộc nhóm dẫn đầu thế giới; bình quân giai đoạn 2021 – 2025 đạt khoảng 6,3%, cao hơn giai đoạn trước. Quy mô GDP năm 2025 ước đạt 514 tỉ USD, tăng 5 bậc, vươn lên vị trí thứ 32 thế giới; GDP bình quân đầu người khoảng 5.026 USD, đưa Việt Nam vào nhóm nước có thu nhập trung bình cao, vượt mục tiêu đề ra.

Đáng chú ý, 20/34 địa phương tăng trưởng từ 8% trở lên. Trong đó, 6 địa phương đạt mức tăng trưởng 2 con số gồm Quảng Ninh, Hải Phòng, Ninh Bình, Phú Thọ, Bắc Ninh và Quảng Ngãi.

Bước sang năm 2026, để hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội, bao gồm mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết sẽ thực hiện chính sách tài khóa mở rộng có trọng tâm, bảo đảm an ninh tài chính quốc gia. Cùng với đó, đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa quản lý thu, cơ cấu lại nguồn thu bền vững, phấn đấu thu ngân sách ở mức cao nhất. Đồng thời, tiếp tục giảm, gia hạn thuế, phí để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp.

Tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cũng báo cáo những con số ấn tượng. Năm 2025, cả nước đã khởi công, khánh thành 564 dự án với tổng mức đầu tư vượt 5,14 triệu tỉ đồng. Nhiều dự án hạ tầng chiến lược đang được triển khai như tuyến cao tốc Cà Mau – Đất Mũi, đường ra cảng Hòn Khoai, đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng. Ngoài ra, thủ tục được đẩy nhanh để khởi công đường sắt cao tốc Bắc – Nam vào cuối năm 2026. “Đây không chỉ là kết quả về lượng mà còn thể hiện chiều sâu chiến lược trong tư duy phát triển hạ tầng quốc gia” – Bộ trưởng Bộ Xây dựng nhấn mạnh.

Về phía địa phương, Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được cho biết năm 2025, GRDP của thành phố tăng 8,03%; GRDP bình quân đầu người đạt 8.755 USD. Môi trường đầu tư tiếp tục cải thiện khi khoảng 60.000 doanh nghiệp được thành lập mới, vốn FDI đạt 8,1 tỉ USD – tăng hơn 21% so với năm 2024. Đây là tiền đề để TP HCM bước vào năm 2026 với quyết tâm cao hơn, đặt mục tiêu tăng trưởng trên 10%.

Theo ông Nguyễn Văn Được, TP HCM sẽ khơi thông nguồn lực, đổi mới mô hình quản trị đô thị; triển khai hiệu quả các cơ chế đặc thù; tạo đột phá về hạ tầng, cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số; xử lý các điểm nghẽn về ngập úng, giao thông và môi trường.

Đổi mới căn bản tư duy phát triển

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm nhiệt liệt hoan nghênh, ghi nhận, chúc mừng, biểu dương Chính phủ, Thủ tướng, các cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể, cộng đồng doanh nghiệp, cán bộ, đảng viên, chiến sĩ, đồng bào và kiều bào ta ở nước ngoài về những nỗ lực phấn đấu và những kết quả, thành tích đã đạt được trong năm 2025 và giai đoạn 2021 – 2025. Bên cạnh những kết quả đạt được, Tổng Bí thư nêu rõ cần nghiêm túc nhìn nhận còn nhiều tồn tại, hạn chế và thách thức.

Năm 2026 đánh dấu khởi đầu một giai đoạn phát triển mới, gắn với triển khai Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 2026 – 2030. Nhấn mạnh đây là năm rất quan trọng định hình mô hình phát triển và quỹ đạo tăng trưởng dài hạn của đất nước, Tổng Bí thư cũng đánh giá mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên là rất thách thức. Vì vậy, giai đoạn tới đòi hỏi đổi mới căn bản tư duy phát triển, phương thức quản trị và phân bổ nguồn lực, phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, với cải cách đủ sâu, đủ mạnh, đủ quyết liệt.

Về một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới, Tổng Bí thư đề nghị tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, bất cập của thể chế để khơi thông nguồn lực đang bị ách tắc; chuyển mạnh và thực chất từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”.

Tổng Bí thư lưu ý cần quyết tâm giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn; điều hành tài khóa – tiền tệ chặt chẽ, linh hoạt; tái cơ cấu tín dụng vào sản xuất – kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên, hạn chế đầu cơ vào hoạt động phi sản xuất.

Đối với môi trường đầu tư – kinh doanh, Tổng Bí thư yêu cầu tiếp tục cải cách mạnh mẽ, gắn với phân cấp, phân quyền. Trong đó, bảo đảm quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh; tuyệt đối không được lợi dụng thanh tra, kiểm tra, điều tra để sách nhiễu người dân, doanh nghiệp.

Về mô hình tăng trưởng, theo Tổng Bí thư, cần chuyển đổi căn bản theo hướng tăng trưởng phải dựa vào năng suất và đổi mới sáng tạo. Do đó, cần đặt việc nâng cao năng suất, chất lượng nguồn nhân lực, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo vào trung tâm chiến lược phát triển. Đồng thời, lưu ý các vấn đề trọng tâm về kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn…

Tổng Bí thư yêu cầu xây dựng hệ thống hạ tầng chiến lược hiện đại, đồng bộ, tạo nền tảng cho năng lực cạnh tranh quốc gia, đặc biệt là giao thông trục quốc gia, đường sắt, cảng hàng không, cảng biển, năng lượng và hạ tầng số. Năm 2026 phải tạo chuyển biến rõ rệt về tiến độ các công trình, dự án.

Liên quan tổ chức bộ máy, Tổng Bí thư yêu cầu nâng cao năng lực thực thi của bộ máy trong điều kiện phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, bảo đảm sự thông suốt từ Trung ương đến cơ sở. Bên cạnh đó, tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, siết chặt kỷ cương, kỷ luật hành chính, chấm dứt tình trạng né tránh, sợ trách nhiệm; hoàn thiện cơ chế đánh giá cán bộ, thay thế cán bộ, trọng dụng cán bộ có năng lực tốt. Đồng thời, sớm tháo gỡ các vướng mắc trong vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

8 điểm tựa quan trọng

Phát biểu kết luận hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định Chính phủ nghiêm túc tiếp thu đầy đủ các ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư.

Dẫn lại phát biểu động viên và đánh giá của Tổng Bí thư về 8 điểm sáng cần tiếp tục phát huy, Thủ tướng cho rằng đây là những điểm tựa rất quan trọng, góp phần tạo đà, tạo lực, tạo thế, tạo nền tảng, tạo niềm tin để Việt Nam phấn đấu tăng trưởng 2 con số trong những năm tới.

Thủ tướng nhấn mạnh để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số từ năm 2026, cần chuyển đổi cơ cấu kinh tế, xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tăng trưởng cao phải gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát bội chi, nợ công; phát triển nhanh nhưng bền vững, bảo đảm tiến bộ xã hội, bảo vệ môi trường, nâng cao đời sống người dân; đồng thời tăng cường tự chủ, tự cường của nền kinh tế để chủ động ứng phó với biến động bên ngoài.

Theo người đứng đầu Chính phủ, ổn định là điều kiện tiên quyết để phát triển, qua đó nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân. Thời gian tới, cần tiếp tục củng cố quốc phòng – an ninh, xây dựng lực lượng vũ trang vững mạnh, đẩy nhanh hiện đại hóa quốc phòng – an ninh, bố trí nguồn lực có trọng tâm cho phát triển công nghiệp quốc phòng.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương quán triệt tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư là “đã nỗ lực rồi thì nỗ lực hơn nữa; đã quyết tâm rồi thì quyết tâm cao hơn nữa; đã cố gắng rồi thì cố gắng hơn nữa, đã hiệu quả rồi thì hiệu quả hơn nữa”. Theo Thủ tướng, dù khó khăn đến mấy, Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ đã thống nhất, Quốc hội đồng tình, nhân dân ủng hộ, Tổ quốc mong đợi, bạn bè giúp đỡ thì “chỉ bàn làm, không bàn lùi”.

Thủ tướng cũng khẳng định Chính phủ sẽ tiếp thu, xem xét các kiến nghị của địa phương, bộ, ngành và có giải pháp cụ thể để tổ chức thực hiện hiệu quả.