Thận suy kiệt do tự ý ăn giảm đạm

Ông Minh mắc bệnh thận mạn 7 năm trước, uống nhiều loại thuốc, khi cơ thể mệt mỏi kéo dài, nước tiểu nhiều bọt mới đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM kiểm tra. Kết quả xét nghiệm ghi nhận độ lọc cầu thận 30 ml/phút/1,73 m², suy thận giai đoạn 3, thiếu máu, tăng lipid máu hỗn hợp, tăng huyết áp và nhiều bệnh nền như xơ vữa động mạch, gout, nang hai thận, tăng sản tuyến tiền liệt.

Ông điều trị tại khoa Nội thận – Lọc máu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa theo phác đồ toàn diện để làm chậm tiến triển suy thận, kiểm soát huyết áp và tình trạng thiếu máu, rối loạn lipid máu và kiểm soát gout. Chức năng thận dần ổn định và cải thiện rõ rệt, độ lọc cầu thận hồi phục về khoảng 50 ml/phút/1,73 m².

Tuy nhiên, sau đó muốn cải thiện chức năng thận nhanh hơn, ông vừa dùng thuốc theo đơn bác sĩ vừa áp dụng các bài thuốc, chế độ ăn trên mạng và tự ý giảm đạm quá mức, cắt giảm thịt, cá, trứng trong khẩu phần ăn hằng ngày. Chưa đầy 3 tháng sau, bác sĩ phát hiện độ lọc cầu thận của ông Minh lên xuống thất thường, nguy cơ tiến triển đến suy thận giai đoạn 4.

Loại trừ tất cả nguyên nhân có thể làm chức năng thận xấu đi, BS.CKII Tạ Phương Dung, Phó giám đốc Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Trưởng khoa Nội thận – Lọc máu, phát hiện ông Minh tự ý cắt giảm đạm trong mấy tháng qua và đây là nguyên nhân tiến triển suy thận.

“Ăn giảm đạm không đúng cách có thể gây hại cho thận hơn là có lợi, bởi không phải mọi bệnh nhân thận mạn đều cần ăn ít đạm”, bác sĩ Dung giải thích.

Ở người khỏe mạnh, đạm giữ vai trò thiết yếu với cơ bắp, miễn dịch và tái tạo mô. Nếu cắt giảm đạm kéo dài dễ gây suy dinh dưỡng, teo cơ, giảm albumin máu, dẫn đến phù và tăng nguy cơ nhiễm trùng. Người bệnh thận mạn ăn quá ít đạm và thiếu năng lượng còn khiến cơ thể tự phá hủy cơ, tăng gánh nặng chuyển hóa cho thận.

Ăn kiêng, bỏ hẳn thịt cá hoặc áp dụng phương pháp chưa được kiểm chứng khiến bệnh tiến triển âm thầm đến giai đoạn nặng, theo bác sĩ Dung. Khẩu phần ăn cần cá thể hóa, đúng người – đúng bệnh – đúng thể trạng, ưu tiên nguồn đạm chất lượng cao và cân đối năng lượng.

Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ, nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị hàng ngày (RDA) của người trưởng thành khỏe mạnh cần khoảng 0,8 g protein/kg cân nặng/ngày. Với bệnh nhân suy thận giai đoạn 3 như ông Minh, lượng đạm khoảng 0,6-0,8 g/kg/ngày (nếu không mắc đái tháo đường) hoặc 0,8-0,9 g/kg/ngày (nếu có đái tháo đường). Ưu tiên đạm từ thịt heo nạc, thịt gà, cá, trứng kết hợp đạm thực vật, hạn chế thịt đỏ, hải sản và thực phẩm chế biến sẵn do chứa nhiều natri và phospho.

Bác sĩ Dung điều chỉnh chế độ ăn, hướng dẫn ông Minh dùng thuốc đúng phác đồ, kết hợp dùng sữa dinh dưỡng chuyên biệt cho người bệnh thận. Sau hơn 3 năm điều trị và theo dõi định kỳ, lần này tái khám, chức năng thận của ông hồi phục từ suy thận giai đoạn 4 về giai đoạn 3, độ lọc cầu thận cải thiện gần 50 ml/phút/1,73 m².

“Tôi uống thuốc đều đặn, tái khám đúng hẹn, hy vọng không phải lọc máu”, ông Minh nói.

Hà Thanh

*Tên người bệnh đã được thay đổi