Chính phủ Tổng thống Trump đề xuất tăng ngân sách mạnh mẽ cho Lầu Năm Góc (Ảnh: Reuters).
Dù đề xuất ngân sách được công bố hôm 3/4 không có tính ràng buộc pháp lý, nó cho thấy rõ các ưu tiên của Nhà Trắng, với sự nhấn mạnh lớn vào chi tiêu quân sự và thực thi pháp luật. Nếu con số này được thông qua, nó sẽ là mức tăng kỷ lục liên quan tới ngân sách quốc phòng Mỹ kể từ Thế chiến II.
“Ngân sách năm 2027 tiếp tục xây dựng trên tầm nhìn của Tổng thống bằng cách tiếp tục kiềm chế chi tiêu phi quốc phòng và cải cách chính phủ liên bang”, ông Russell Vought, Giám đốc Văn phòng Quản lý và Ngân sách, cho biết trong phần mở đầu của đề xuất.
Theo tài liệu, mức chi tiêu gia tăng này “thúc đẩy việc thực hiện mục tiêu hòa bình thông qua sức mạnh của Tổng thống Trump bằng cách tái đầu tư vào nền tảng sức mạnh quân sự của Mỹ”.
Ngân sách này dự kiến sẽ là chủ đề của các cuộc đàm phán kéo dài tại Quốc hội Mỹ trong những tuần tới.
Đề xuất 1.500 tỷ USD bao gồm mức tăng khoảng 455 tỷ USD so với năm tài khóa 2026. Con số này tách biệt với yêu cầu khẩn cấp 200 tỷ USD mà chính quyền ông Trump đã đề nghị Quốc hội nhằm hỗ trợ cuộc chiến của Mỹ – Israel với Iran, bắt đầu từ ngày 28/2.
Đề nghị này đã làm dấy lên câu hỏi về việc ông Trump có đang thực hiện cam kết trước đó khi tranh cử là đặt nước Mỹ lên trên hết hay không.
Bản đề cương ngân sách của ông Trump cũng bao gồm đề xuất cắt giảm 73 tỷ USD đối với các chương trình trong nước, bao gồm những sáng kiến nhằm chống biến đổi khí hậu và thúc đẩy năng lượng tái tạo, cũng như một loạt chương trình nhằm đảm bảo bình đẳng và khả năng tiếp cận trong nhà ở, giáo dục và chăm sóc y tế. Nguồn tài trợ cho việc tái định cư người tị nạn và các chương trình viện trợ cũng dự kiến bị cắt giảm.
Thay vào đó, nguồn vốn sẽ được sử dụng để xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa “Vòm Vàng” của ông Trump, đầu tư vào các khoáng sản quan trọng, tăng cường năng lực đóng tàu của Mỹ và nâng lương cho binh sĩ Mỹ, theo một tài liệu của Nhà Trắng.
Phát biểu tại một sự kiện riêng ở Nhà Trắng hồi giữa tuần, ông Trump nhấn mạnh mong muốn mở rộng quân đội Mỹ, đồng thời chuyển một số chương trình liên bang, bao gồm các chương trình chăm sóc y tế Medicaid và Medicare, về cho các bang quản lý.
Chi tiêu quân sự của Mỹ đã tăng lên trong những thập kỷ gần đây, từ khoảng 320 tỷ USD vào năm 2000 lên 997 tỷ USD vào năm 2024, theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm.
Mỹ thường xuyên chi tiêu cho quân sự nhiều hơn tổng chi của 9 quốc gia tiếp theo cộng lại, theo Quỹ Peter G Peterson. Mỹ cũng dành tỷ lệ phần trăm GDP cho quân sự cao hơn so với các nền kinh tế hàng đầu khác trên thế giới.
Đề xuất ngân sách này cũng được thiết kế nhằm củng cố một số ưu tiên hàng đầu khác của ông Trump.
Bản kế hoạch kêu gọi tiếp tục cấp vốn cho Bộ An ninh Nội địa (DHS) và cơ quan trực thuộc là Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) để hỗ trợ chiến dịch trục xuất quy mô lớn của ông.
Điều này diễn ra trong bối cảnh Quốc hội vẫn đang bế tắc trong việc cấp vốn cho ICE và Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới (CBP), khi phe Dân chủ từ chối ủng hộ nếu không có cải cách.
Đề xuất cũng kêu gọi tăng 13% ngân sách cho Bộ Tư pháp, mà Nhà Trắng cho biết sẽ tập trung vào tội phạm bạo lực, cùng với một quỹ 10 tỷ USD trong Cơ quan Công viên Quốc gia dành cho các dự án chỉnh trang tại thủ đô Washington.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/tong-thong-trump-de-xuat-my-tang-ky-luc-ngan-sach-quan-su-len-1500-ty-usd-20260404050518552.htm
