Trách nhiệm nhà sản xuất, kinh doanh được đặt lên hàng đầu

Ngày 5.1, Viện Kiểm nghiệm thuốc TP.HCM (IDQC – HCMC, Bộ Y tế) tổ chức tập huấn về nghiên cứu, phát triển và quản lý chất lượng sản phẩm trong sản xuất mỹ phẩm. Hoạt động nhằm nâng cao năng lực sản xuất mỹ phẩm trong nước, đồng thời góp phần xây dựng thị trường mỹ phẩm lành mạnh, an toàn cho người tiêu dùng.

Những tồn tại trong sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm

Theo lãnh đạo Viện Kiểm nghiệm thuốc TP.HCM, qua thực tiễn nghiên cứu, chuyển giao công thức, sản xuất và công bố hồ sơ sản phẩm, cho thấy vẫn còn không ít hạn chế.

Những bất cập này đã dẫn đến việc nhiều sản phẩm bị thu hồi, thậm chí vi phạm quy định quản lý Nhà nước về mỹ phẩm.

Năm 2025, Viện Kiểm nghiệm thuốc TP.HCM đã gửi cho các cơ quan chức năng 11 mẫu mỹ phẩm kiểm nghiệm có giới hạn nhiễm khuẩn không đạt, phát hiện chất bảo quản nhưng không ghi trên nhãn, chỉ số chống nắng thấp hơn công bố. Đồng thời đề nghị thu hồi các loại mỹ phẩm này.

Ở góc độ cá nhân, PGS-TS Trần Văn Thành (Đại học Y Dược TP.HCM) cho rằng, phần lớn công ty sản xuất mỹ phẩm hơi yếu về chuyên môn, chưa được đào tạo bài bản. Vì vậy trong quá trình làm, sự đảm bảo đồng nhất các chất trong sản phẩm chưa được tốt như mong muốn.

Mặt khác, nhà xưởng, trang thiết bị đối với mỹ phẩm chưa yêu cầu khắt khe như dược phẩm. Vì vậy, đôi khi pha chế bị không kiểm soát được hết, vô tình làm chất lượng sản phẩm giảm.

Trong bối cảnh đó, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về quản lý mỹ phẩm tại Việt Nam đang được rà soát, bổ sung và hoàn thiện theo hướng siết chặt kiểm soát chất lượng xuyên suốt từ khâu nghiên cứu, sản xuất đến lưu hành trên thị trường, phù hợp với thông lệ quốc tế và định hướng quản lý của Nhà nước.

Hậu kiểm, nâng cao trách nhiệm của nhà sản xuất, kinh doanh

Theo PGS-TS Trần Văn Thành, Thông tư 34 năm 2025 của Bộ Y tế sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 06 năm 2011 đã nhấn mạnh rõ nguyên tắc quản lý mỹ phẩm theo hướng hậu kiểm.

PGS-TS Trần Văn Thành lưu lý, mỹ phẩm là sản phẩm được người dân sử dụng thường xuyên, hằng ngày và đôi khi còn bị lạm dụng do tâm lý làm đẹp. Vì vậy, yêu cầu tiên quyết là mỹ phẩm không được gây hại cho sức khỏe con người trong điều kiện sử dụng bình thường.

Do đó, việc kiểm soát chỉ tiêu chất lượng phải được thực hiện nghiêm ngặt. An toàn mỹ phẩm phải được bảo đảm ngay từ xây dựng nền tảng sản phẩm, khâu công bố, bán hàng cho đến quá trình theo dõi sau lưu hành.

“Trách nhiệm lớn nhất thuộc về nhà sản xuất và đơn vị chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường. Họ phải bảo đảm chất lượng, thành phần, độ ổn định của sản phẩm trong suốt quá trình lưu hành, cũng như hiệu quả đúng như công bố”, PGS-TS Trần Văn Thành nhấn mạnh.

Những thay đổi và nghĩa vụ bắt buộc

Theo PGS-TS Trần Văn Thành, các quy định mới tập trung vào 4 thay đổi cốt lõi trong sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm, gồm: siết chặt công bố tính năng và quảng cáo mỹ phẩm; chuẩn hóa hồ sơ thông tin sản phẩm; minh bạch hóa ghi nhãn; cập nhật danh mục thành phần.

Song song đó, doanh nghiệp có 5 nghĩa vụ cốt lõi khi đưa mỹ phẩm ra thị trường. Thứ nhất, tuân thủ đầy đủ Hiệp định mỹ phẩm ASEAN và các phụ lục liên quan. Thứ hai, luôn sẵn sàng cho việc kiểm tra, bảo đảm hồ sơ thông tin sản phẩm (PIF) có thể cung cấp cho cơ quan quản lý khi được yêu cầu.

Thứ ba, thực hiện nghiêm việc báo cáo tác dụng bất lợi của mỹ phẩm: báo cáo trong 7 ngày với trường hợp nghiêm trọng đe dọa tính mạng và trong 15 ngày với các trường hợp nghiêm trọng khác.

Thứ tư, thông báo kịp thời cho cơ quan có thẩm quyền về mọi thay đổi liên quan đến thông tin đã công bố. Thứ năm, bảo đảm chất lượng nhất quán giữa các lô sản phẩm, chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật.