Vẽ bức tranh kinh tế bằng dữ liệu

Từ ngày 5-1, Tổng điều tra kinh tế diễn ra trên phạm vi toàn quốc, theo Quyết định số 2837/QĐ-BTC ngày 18-8-2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính. Thời gian thu thập thông tin Tổng điều tra kinh tế năm 2026 thực hiện theo hai giai đoạn. Giai đoạn 1 (từ ngày 5-1 đến hết ngày 31-3-2026) và giai đoạn 2 (từ ngày 1-4 đến hết ngày 31-8-2026). Kết quả sơ bộ dự kiến sẽ được công bố vào tháng 1-2027 và kết quả chính thức được công bố vào quý III/2027.

Nâng cao chất lượng dữ liệu

Bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính), cho biết năm 2026 là cuộc Tổng điều tra kinh tế lần thứ 7 tại Việt Nam. Mục đích của Tổng điều tra kinh tế năm 2026 trên phạm vi cả nước là thu thập thông tin về các đơn vị sản xuất kinh doanh nhằm phục vụ việc đánh giá thực trạng và xu hướng phát triển kinh tế – xã hội của đất nước; làm cơ sở đánh giá tình hình, xây dựng kế hoạch, chính sách phát triển kinh tế – xã hội của Đảng và Nhà nước.

Tổng điều tra kinh tế năm 2026 thực hiện thu thập thông tin về tình hình và kết quả sản xuất kinh doanh của các loại đơn vị điều tra, gồm: Tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp, chi nhánh doanh nghiệp hạch toán độc lập trực thuộc doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, quỹ tín dụng nhân dân (gọi chung là doanh nghiệp); Đơn vị sự nghiệp ngoài công lập, hội, hiệp hội; cơ sở sản xuất kinh doanh trực thuộc cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập; Cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể; Tổ hợp tác; Chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp, tổ chức phi chính phủ nước ngoài được cấp giấy phép hoạt động tại Việt Nam; Cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng.

Theo Cục trưởng Nguyễn Thị Hương, điểm mới nổi bật của Tổng điều tra kinh tế năm 2026 là việc đổi mới toàn diện phương pháp thu thập thông tin, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số xuyên suốt các khâu, qua đó nâng cao chất lượng dữ liệu, nhất là những thông tin bổ sung phục vụ yêu cầu quản lý trong bối cảnh mới.

Bên cạnh đó, công nghệ thông tin được ứng dụng toàn diện trong tất cả các khâu của tổng điều tra, từ chuẩn bị, thu thập thông tin đến kiểm tra, giám sát, xử lý dữ liệu và nghiệm thu. Công tác chỉ đạo, điều hành cũng được thực hiện đồng bộ trên môi trường số. Đáng chú ý, lần đầu tiên ngành thống kê áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong xác định mã ngành và sử dụng bản đồ số kết nối dữ liệu định vị vệ tinh, cho phép theo dõi các đơn vị điều tra theo thời gian thực trong quá trình thu thập thông tin tại địa bàn.

Phục vụ yêu cầu quản lý, điều hành

Về phía địa phương, UBND TP Hà Nội cho biết kết quả tổng điều tra là cơ sở để đánh giá sự phát triển của các cơ sở kinh tế về số lượng, quy mô, lao động; hiệu quả sản xuất, kinh doanh; mức độ ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số; cũng như cơ cấu, phân bố các cơ sở và lao động theo đơn vị hành chính, ngành kinh tế, loại hình kinh tế và hình thức sở hữu, phục vụ yêu cầu quản lý, điều hành của Đảng, Nhà nước, các ngành và địa phương.

Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương nhấn mạnh, việc cung cấp thông tin đầy đủ, trung thực và chính xác của các đơn vị, cơ sở sẽ góp phần quan trọng vào thành công của cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026. Đó là căn cứ để cơ quan thống kê xây dựng được bức tranh toàn cảnh của nền kinh tế Việt Nam hiện nay, phục vụ mục tiêu phát triển bền vững. Đồng thời, dữ liệu các đơn vị, cơ sở sẽ là căn cứ quan trọng để các cơ quan quản lý Nhà nước xây dựng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, phân bổ nguồn lực và hoạch định đầu tư hiệu quả hơn trong thời gian tới.

Ngoài ra, nội dung điều tra được mở rộng, cập nhật nhằm phản ánh rõ hơn quá trình chuyển đổi số, ứng dụng khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tổng điều tra cũng tăng cường liên thông, đồng bộ dữ liệu với các nguồn dữ liệu hành chính như đăng ký kinh doanh, thuế, hải quan, góp phần nâng cao tính đầy đủ và độ tin cậy của thông tin thống kê.