“Vượt gió ngược” kiến tạo nền tảng phát triển

Bước vào năm 2026, nhìn lại năm 2025 cũng như giai đoạn 5 năm vừa qua, Việt Nam đã vững vàng vượt qua những “cơn gió ngược” trong bối cảnh rất nhiều khó khăn, thách thức của tình hình thế giới và trong nước như đại dịch Covid-19, thảm họa thiên tai, xung đột thương mại, cạnh tranh nước lớn…

Trong số những kết quả rất quan trọng, toàn diện, mang tính đột phá, nhiều điểm sáng nổi bật của đất nước nhiệm kỳ vừa qua, từ góc độ một người nghiên cứu về kinh tế, tôi rất ấn tượng với việc giữ vững ổn định vĩ mô, phục hồi và mở rộng quy mô nền kinh tế đất nước.

Quy mô nền kinh tế Việt Nam đã tăng từ 346 tỷ USD năm 2020 lên 514 tỷ USD trong năm vừa qua, xếp thứ 32 thế giới; GDP bình quân đầu người đạt hơn 5.000 USD, đưa Việt Nam vào nhóm các nước thu nhập trung bình cao – hoàn thành một trong những cột mốc lớn mà Đại hội XIII của Đảng đã đặt ra. Đây không chỉ là kết quả của tăng trưởng, mà còn là kết tinh của nhiều năm kiên trì cải cách, hội nhập, thu hút đầu tư và nâng cao năng lực nội tại của nền kinh tế. Vị thế đó khẳng định Việt Nam đã thoát khỏi vai trò “theo sau”, vươn lên trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị và cấu trúc kinh tế toàn cầu.

Quang cảnh TPHCM trong thời khắc chào đón năm mới 2026 (Ảnh: Nam Anh).

Có thể nói, giữa đại dịch, bất ổn toàn cầu và những cú sốc chồng chất, Việt Nam đã lựa chọn con đường đúng và trúng: kiên định ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, duy trì nền tảng phát triển dài hạn, đồng thời chủ động đổi mới tư duy để kiến tạo không gian tăng trưởng mới.

Đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển

Một dấu ấn đặc biệt khác mà chúng ta đã chứng kiến là sự đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển từ “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”. Việc Bộ Chính trị ban hành “bộ tứ nghị quyết” (Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân) mang tính nền tảng, cùng quyết định sắp xếp lại địa giới hành chính và thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, đã mở ra không gian phát triển mới, đặt nền móng cho kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Bộ tứ nghị quyết xác lập vai trò trung tâm của tri thức và công nghệ trong mô hình tăng trưởng; làm sâu sắc hơn tư duy hội nhập chủ động, hiệu quả, gắn hội nhập với nâng cao năng lực nội sinh và giữ vững độc lập, tự chủ; nhìn nhận pháp luật là “hạ tầng mềm” của phát triển, chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo, minh bạch và dự báo được; đánh dấu bước tiến quan trọng trong nhận thức, khẳng định khu vực tư nhân là một động lực quan trọng nhất, tiên phong trong phát triển kinh tế.

Đây chính là các “trụ cột tư duy” cho mô hình phát triển mới, trong đó khoa học công nghệ là động lực, hội nhập là không gian, pháp luật là nền tảng và kinh tế tư nhân là lực đẩy.

Quyết định lịch sử mở đường cho không gian phát triển mới

Trong dòng chảy đổi mới mạnh mẽ của giai đoạn qua, có những quyết sách không chỉ nhằm xử lý các vấn đề trước mắt, mà còn mang ý nghĩa kiến tạo lâu dài cho tương lai phát triển của đất nước. Quyết định sắp xếp lại địa giới hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính là một bước đi như vậy – một sự đổi mới tư duy mang tính cách mạng, có ý nghĩa đặc biệt.

Đây không chỉ là cải cách tổ chức bộ máy, mà là bước chuyển căn bản trong tư duy quản trị lãnh thổ, khi phát triển được đặt cao hơn tư duy quản lý hành chính thuần túy. Địa giới không còn là ranh giới cứng, mà trở thành không gian phát triển gắn với quy mô dân số, liên kết vùng và năng lực cạnh tranh.

Việc tinh gọn bộ máy, rút ngắn tầng nấc trung gian giúp tập trung nguồn lực, nâng cao hiệu lực điều hành, tăng tính chủ động và trách nhiệm giải trình của chính quyền địa phương. Không gian hành chính, không gian kinh tế rộng hơn tạo điều kiện hình thành các trung tâm phát triển có quy mô đủ lớn, đủ sức thu hút đầu tư, nhân lực chất lượng cao và đổi mới sáng tạo.

Các kết quả về giữ vững ổn định vĩ mô trong gió ngược, đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển và mở ra không gian phát triển mới giúp Việt Nam không chỉ vượt qua khó khăn trước mắt, mà còn tích lũy đủ thế và lực cho chặng đường tiếp theo.

Giai đoạn 2026–2030, thách thức không nằm ở tầm nhìn, mà ở quyết tâm hành động và năng lực tổ chức thực hiện. Với nền tảng đã được tạo dựng, yêu cầu đặt ra là đưa các chủ trương, chính sách thành kết quả cụ thể, biến cải cách thành động lực tăng trưởng, biến khát vọng thành hành động nhất quán trong toàn hệ thống chính trị.

Bước vào năm 2026, chúng ta kỳ vọng những chuyển động mạnh, bứt phá ngay từ năm đầu nhiệm kỳ để tránh “độ trễ chính sách”. Trọng tâm trước mắt là nhanh chóng cụ thể hóa các định hướng chiến lược thành chương trình hành động rõ ràng, khả thi; tổ chức thực hiện quyết liệt, nhất quán, có đo lường hiệu quả. Chỉ khi các nghị quyết của Đảng thực sự đi vào cuộc sống, tạo ra thay đổi rõ rệt trong tư duy cán bộ, môi trường kinh doanh và năng lực sáng tạo của xã hội, thì kỷ nguyên vươn mình của dân tộc mới có nền móng vững chắc và sức bật đủ mạnh để hiện thực hóa.

Khí thế phát triển trong giai đoạn mới cần được khơi dậy bằng sự tự tin và chủ động. Khi ổn định được giữ vững, tư duy được khai thông và không gian phát triển được mở rộng, Việt Nam có đủ điều kiện để bước vào giai đoạn phát triển nhanh hơn, bền vững hơn, hiện thực hóa khát vọng vươn mình của dân tộc trong thập niên mới.

Chuyên mục TÂM ĐIỂM mong nhận được ý kiến của bạn đọc về nội dung bài viết. Hãy vào phần Bình luận và chia sẻ suy nghĩ của mình. Xin cảm ơn!