Tháo dỡ nhà rường dựng trái phép ở lăng Hoàng thái hậu Từ Dụ

Trong văn bản gửi cơ quan quản lý về việc xử lý các công trình xây dựng trái phép tại di tích lăng vua Thiệu Trị ngày 11/1, UBND TP Huế cho phép tạm giữ nguyên hiện trạng để phục vụ nhu cầu chiêm bái của người dân, du khách dịp Tết Bính Ngọ. Sau đó Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (gọi tắt là Trung tâm bảo tồn) tháo dỡ công trình, hoàn trả mặt bằng, giữ nguyên trạng di tích trước ngày 3/3.

Chính quyền thành phố yêu cầu Trung tâm bảo tồn nghiêm túc rút kinh nghiệm trong quá trình triển khai các công trình tại khu vực di tích, bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật về bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa.

Liên quan công trình lối vào lăng vua Thiệu Trị, UBND TP Huế yêu cầu Trung tâm bảo tồn khẩn trương lập hồ sơ báo cáo kinh tế, kỹ thuật theo quy định của Luật Di sản văn hóa năm 2024, gửi Sở Văn hóa và Thể thao thẩm định, trình UBND thành phố báo cáo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét, cho ý kiến trước khi triển khai.

UBND thành phố cũng yêu cầu trong quá trình tổ chức các hoạt động tại khu vực I di tích và khu vực tiếp giáp khu vực bảo vệ I, Trung tâm bảo tồn phải thường xuyên phối hợp Sở Văn hóa và Thể thao cùng các cơ quan liên quan, bảo đảm thực hiện đầy đủ trình tự, thủ tục pháp lý.

Lăng mộ Hoàng Thái hậu Từ Dụ nằm trong khuôn viên lăng vua Thiệu Trị ở làng Cư Chánh, phường Thủy Xuân. Quá trình trùng tu từ năm 2023, hoàn thành năm 2024, Trung tâm bảo tồn đã dựng nhà rường rộng khoảng 35 m2, cao khoảng 6m, ở khu vực lăng mộ. Ngoài ra, còn có cổng tam quan mới xây tại lối vào lăng vua Thiệu Trị, tiếp giáp khu vực bảo vệ I (khu vực trung tâm di tích). Các công trình này không có trong hồ sơ quy hoạch, chưa được cấp thẩm quyền phê duyệt.

Trung tâm bảo tồn giải thích, không gian thờ cúng ngoài trời tại lăng còn sơ sài, chịu ảnh hưởng thời tiết, chưa đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tâm linh. Đơn vị thống nhất với nhà tài trợ thực hiện lắp dựng nhà hoàng ốc truyền thống để đáp ứng nhu cầu không gian chiêm bái, thực hành nghi lễ trang nghiêm đối với Hoàng thái hậu.

Trong khi đó, Sở Văn hóa và Thể thao TP Huế cho rằng, lăng mộ Hoàng thái hậu Từ Dụ nằm trong khuôn viên lăng vua Thiệu Trị là thành phần cấu thành quan trọng của quần thể di tích Cố đô Huế – Di sản văn hóa Thế giới. Mọi hoạt động tu bổ, tôn tạo, xây dựng mới tại đây đều phải tuân thủ quy định Luật Di sản văn hóa.

Hoàng thái hậu Từ Dụ (1810-1901) tên thật là Phạm Thị Hằng, là trưởng nữ của Lễ bộ Thượng thư Đức Quốc công Phạm Đăng Hưng. Bà vốn là quý phi của vua Thiệu Trị, mẹ ruột vua Tự Đức. Bà sống qua 8 đời vua triều Nguyễn gồm: Thiệu Trị, Tự Đức, Dục Đức, Hiệp Hòa, Kiến Phúc, Hàm Nghi, Đồng Khánh và Thành Thái.

Võ Thạnh