Ăn đông trùng hạ thảo có giúp tinh trùng khỏe?

Nếu tôi ăn đông trùng hạ thảo thì có cải thiện chất lượng tinh binh không? (Tùng, 34 tuổi, Hưng Yên)

Trả lời:

Đông trùng hạ thảo là tên gọi chung cho một số loài nấm thuộc chi Cordyceps, nổi bật nhất là Cordyceps sinensis và Cordyceps militaris. Những loài nấm này đã được sử dụng hàng nghìn năm trong y học cổ truyền như dược liệu bổ dưỡng.

Các nghiên cứu cho thấy đông trùng hạ thảo chứa nhiều hợp chất sinh học như cordycepin, adenosine, polysaccharides và các chất chống oxy hóa, có thể hỗ trợ chuyển hóa năng lượng, điều hòa miễn dịch và chức năng nội tiết. Stress oxy hóa là nguyên nhân gây tổn thương DNA tinh trùng, giảm khả năng di động và tăng tỷ lệ tinh trùng dị dạng. Các chất chống oxy hóa trong đông trùng hạ thảo có thể hỗ trợ bảo vệ tế bào sinh tinh, duy trì chất lượng tinh trùng. Tuy nhiên, hàm lượng hoạt chất phụ thuộc vào loài nấm, điều kiện nuôi trồng và phương pháp chế biến, nên không phải sản phẩm trên thị trường nào cũng đạt hiệu quả tương đương nghiên cứu.

Hiện, phần lớn bằng chứng về tác dụng của đông trùng hạ thảo với tinh trùng đến từ các nghiên cứu trên động vật. Bằng chứng lâm sàng tác dụng của đông trùng hạ thảo trực tiếp trên người rất hạn chế. Các báo cáo hiện có cho rằng đông trùng hạ thảo giúp cải thiện sinh lý nam chủ yếu là các nghiên cứu quan sát hoặc báo cáo quy mô nhỏ, không phải kết quả của các thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng. Vì vậy, chưa đủ để kết luận chắc chắn rằng ăn đông trùng hạ thảo giúp cải thiện chất lượng tinh trùng ở người. Như với nhiều dược liệu khác, tác dụng có thể khác nhau ở mỗi cá thể, phụ thuộc nhiều vào liều dùng, chất lượng sản phẩm và các yếu tố sức khỏe khác.

Bạn cũng cần lưu ý cải thiện chức năng sinh dục không đồng nghĩa với cải thiện chất lượng tinh trùng. Việc làm tăng testosterone ngoại sinh quá mức có thể gây ức chế trục dưới đồi – tuyến yên – tinh hoàn, từ đó giảm quá trình sinh tinh thay vì cải thiện. Việc sử dụng các sản phẩm có tác động lên nội tiết cần được cân nhắc thận trọng. Sử dụng các sản phẩm trôi nổi, không rõ nguồn gốc có nguy cơ chứa chất bảo quản, kim loại nặng hoặc tạp chất có thể gây hại sức khỏe.

Quá trình sản xuất tinh trùng khá phức tạp. Chất lượng tinh trùng kém (bao gồm số lượng ít, tỷ lệ di động thấp, tỷ lệ bất động hoặc mức độ dị dạng cao) có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân bệnh lý hoặc lối sống như hút thuốc, uống rượu bia, thức khuya, căng thẳng kéo dài, tiếp xúc hóa chất độc hại… Để xác định đúng nguyên nhân và điều trị hiệu quả, bạn cần được đánh giá toàn diện, bao gồm tinh dịch đồ, khám nam khoa, siêu âm tinh hoàn, xét nghiệm nội tiết và một số xét nghiệm chuyên sâu khác khi cần thiết.

Nếu sử dụng đông trùng hạ thảo, bạn chỉ nên xem là cách bổ trợ, không thay thế các phương pháp điều trị y khoa đã được chứng minh. Nên lựa chọn sản phẩm có chứng nhận an toàn, nguồn gốc, hàm lượng hoạt chất rõ ràng. Song song đó, bạn nên duy trì lối sống lành mạnh, chế độ ăn cân đối, tập luyện đều đặn, kiểm soát cân nặng, giảm căng thẳng và tránh thuốc lá, rượu bia.

Trường hợp đã điều chỉnh lối sống và điều trị theo chỉ định nhưng sau 6-12 tháng vẫn chưa có thai tự nhiên, vợ chồng bạn nên trao đổi với bác sĩ chuyên khoa hiếm muộn để được tư vấn các biện pháp hỗ trợ sinh sản phù hợp.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Xuân Anh Duy
Trung tâm Hỗ trợ Sinh sản
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội