Nhận hối lộ 94,8 tỉ đồng, cựu cục trưởng nói không đưa tiền cho lãnh đạo bộ

Ngày 7.1, TAND TP.Hà Nội tiếp tục xét xử vụ án liên quan đến tiêu cực trong cấp phép an toàn thực phẩm, xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) và một số đơn vị liên quan.

Theo cáo trạng, các bị cáo tại Cục An toàn thực phẩm đã dùng nhiều thủ đoạn để gây khó cho doanh nghiệp, qua đó nhận hối lộ tổng cộng 93,7 tỉ đồng trong hoạt động cấp giấy tiếp nhận, 12,7 tỉ đồng trong quá trình cấp giấy xác nhận và hơn 1 tỉ đồng khi cấp GMP.

Không đưa bất cứ khoản tiền nào cho cấp trên

Ông Nguyễn Thanh Phong, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, bị cáo buộc chỉ đạo, thống nhất việc cho các chuyên viên nhận tiền hối lộ của các cá nhân và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện các thủ tục và thống nhất cơ chế ăn chia hưởng lợi cá nhân.

Bị cáo phải chịu trách nhiệm hình sự với tổng số tiền nhận hối lộ 94,8 tỉ đồng đối với sai phạm xảy ra khi cấp giấy tiếp nhận và GMP; trong đó hưởng lợi 43,9 tỉ đồng.

Khai tại tòa, ông Phong nói sau thời gian Nghị định 15/2018 (quy định chi tiết một số điều của luật An toàn thực phẩm) có hiệu lực, với nhiều điểm mới, hồ sơ ngày càng tồn đọng, thậm chí rất gay gắt.

Bối cảnh ấy khiến bị cáo luôn ý thức phải giải quyết thủ tục hành chính để giảm áp lực cho toàn đơn vị. Thời gian đầu “chưa có chuyện tiền nong”, về sau mới xuất hiện tình trạng đưa tiền vì hồ sơ được giải quyết rất nhanh.

Cáo trạng cho thấy, để hồ sơ được trót lọt, doanh nghiệp phải chung chi từ vài triệu cho đến hàng chục triệu đồng mỗi lượt, tùy loại thủ tục. Tiền này được chia cho lãnh đạo cục, lãnh đạo phòng cho đến chuyên viên.

Luật sư hỏi vì sao số tiền đưa cho cục trưởng giữa các phòng lại khác nhau, ông Phong khẳng định không áp đặt phải đưa bao nhiêu tiền, bởi “nếu áp đặt thì đã bắt các đơn vị phải đưa số tiền bằng nhau”. Thực tế, các phòng đưa lên bao nhiêu thì bị cáo nhận bấy nhiêu, không có quy luật nhất định.

Đáng chú ý, hội đồng xét xử hỏi ông Phong trong số tiền nhận từ doanh nghiệp thì có phải đưa cho lãnh đạo Bộ Y tế, bộ trưởng, thứ trưởng không. Bị cáo nói “không”, chỉ báo cáo về nội dung công việc chuyên môn chứ không đề cập tới chuyện tiền nong.

“Không đưa bất cứ khoản tiền nào cho lãnh đạo bộ?”, hội đồng xét xử hỏi lại. Ông Phong tiếp tục khẳng định “không ạ”.

Cơ sở nào đưa ra “yêu sách” 2 triệu đồng/hồ sơ?

Một bị cáo khác là bà Trần Việt Nga, với vai trò Phó cục trưởng Cục An toàn thực phẩm phụ trách việc thẩm xét hồ sơ cấp giấy xác nhận (sau này là Cục trưởng), đã chỉ đạo thu ít nhất 2 triệu đồng/hồ sơ cho lãnh đạo cục.

Viện kiểm sát cáo buộc bà Nga phải chịu trách nhiệm hình sự với tổng số tiền nhận hối lộ trong việc cấp giấy xác nhận là 12,7 tỉ đồng; trong đó hưởng lợi cá nhân hơn 8 tỉ đồng.

Khai tại tòa, bà Nga nói biết thông tin về việc chuyên viên nhận tiền của doanh nghiệp. Song, bị cáo không hỏi trực tiếp mà chỉ nghe qua thông tin từ nhiều người, bởi đây là tình hình chung của các phòng trong cục.

Kiểm sát viên hỏi cơ sở nào để bị cáo đưa ra con số mỗi hồ sơ phải chi 2 triệu đồng cho lãnh đạo cục. Bà Nga giải thích có gọi bị cáo Trần Thị Thu Liễu (cựu phó phòng) lên hỏi “mỗi hồ sơ có cảm ơn được 2 triệu đồng không”. Hỏi vậy để tìm hiểu thông tin, chứ không biết mỗi hồ sơ sẽ được cảm ơn bao nhiêu tiền.

“Nhưng khi đưa ra con số bị cáo phải có cơ sở nào để chốt là 2 triệu và tại sao không phải 4 – 5 triệu hay 500.000 đồng?”, kiểm sát viên truy vấn. Bị cáo Nga nói, lúc đó chỉ hỏi như vậy chứ không có cơ sở hay thông tin gì về việc này. Bà khẳng định không đưa ra cơ chế, không chỉ đạo xây dựng tiêu chí, maket nào để thu bao nhiêu tiền và thống nhất tỷ lệ ăn chia ra sao.

Trả lời sau đó, bị cáo Liễu khai được bà Nga gọi lên nói rằng các phòng ở cục đều có cơ chế cả. Dù cấp trên không nói thẳng nhưng Liễu hiểu là bà Nga “yêu cầu, chỉ đạo” chứ không phải gợi ý.